คำย่อ สัญลักษณ์ และศัพท์เทคนิคด้าน Instrumentation & Control

2D — สองมิติ

2D หรือ Two-Dimensional หมายถึงการแสดงผลหรือการวิเคราะห์ในรูปแบบสองแกน ได้แก่ ความกว้างและความยาว โดยไม่มีมิติด้านความลึก ในงานวิศวกรรมมักใช้กับ Drawing, P&ID, Layout และ Graphic Display ของระบบควบคุม

3D — สามมิติ

3D หรือ Three-Dimensional คือการแสดงผลที่มีความกว้าง ความยาว และความลึก ใช้ในงานออกแบบโรงงาน, Plant Modeling, Clash Detection และงานจำลองระบบ Process ก่อนการก่อสร้างจริง

---

A

a — ความเร่ง

a ใช้แทนค่า Acceleration หรือความเร่งในสมการทางฟิสิกส์และวิศวกรรม มีหน่วยเป็น m/s² ใช้ในการคำนวณการเคลื่อนที่ของเครื่องจักร ระบบควบคุม และ Dynamic Response

A — พื้นที่ / แอมแปร์ / แอดมิตแตนซ์

A สามารถใช้แทน Area หรือพื้นที่หน้าตัดของท่อและอุปกรณ์ ใช้แทน Ampere ซึ่งเป็นหน่วยกระแสไฟฟ้าในระบบ SI และใช้แทน Admittance ซึ่งเป็นค่าความสามารถในการนำกระแสในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ

Å — อังสตรอม

Å หรือ Angstrom เป็นหน่วยวัดความยาวขนาดเล็กมาก เท่ากับ 10⁻¹⁰ เมตร นิยมใช้ในงาน Spectroscopy, Atomic Physics และการวิเคราะห์ความยาวคลื่นของแสง

AA — Atomic Absorption

Atomic Absorption คือหลักการดูดกลืนพลังงานของอะตอม ใช้ในเครื่องมือวิเคราะห์ทางเคมีเพื่อวัดความเข้มข้นของธาตุในของเหลวหรือก๊าซ

AAS — Atomic Absorption Spectrometer

เครื่อง Atomic Absorption Spectrometer เป็นเครื่องวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุโดยอาศัยหลักการดูดกลืนแสงของอะตอม นิยมใช้ในห้องปฏิบัติการและโรงงานอุตสาหกรรมเคมี

abs — ค่าสัมบูรณ์

abs หรือ Absolute หมายถึงค่าที่อ้างอิงจากศูนย์สมบูรณ์ เช่น Absolute Pressure ซึ่งวัดเทียบกับสุญญากาศสมบูรณ์

AC — กระแสสลับ

AC หรือ Alternating Current คือกระแสไฟฟ้าที่มีการเปลี่ยนทิศทางสลับไปมาอย่างต่อเนื่อง ใช้ในระบบไฟฟ้าโรงงาน มอเตอร์ และระบบจ่ายพลังงาน

ACFM — Actual Cubic Feet per Minute

ACFM คืออัตราการไหลเชิงปริมาตรของก๊าซที่สภาวะจริง มีหน่วยเป็นลูกบาศก์ฟุตต่อนาที ใช้ในการคำนวณระบบลมอัดและระบบระบายอากาศ

ACL — Asynchronous Connectionless

ACL เป็นรูปแบบการสื่อสารข้อมูลแบบไม่เชื่อมต่อคงที่ ใช้ในระบบเครือข่ายและ Industrial Communication

ACMH — Actual Cubic Meters per Hour

ACMH คืออัตราการไหลจริงของก๊าซหรืออากาศ มีหน่วยเป็นลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง

ACMM — Actual Cubic Meters per Minute

ACMM คืออัตราการไหลจริงต่อหน่วยนาที ใช้ในระบบลม ระบบเผาไหม้ และงานวัด Flow

ACS — Analyzer Control System

ACS คือระบบควบคุมสำหรับเครื่อง Analyzer ใช้จัดการสัญญาณ การประมวลผล และการสื่อสารของเครื่องวิเคราะห์ในกระบวนการผลิต

ACSL — Advanced Continuous Simulation Language

ACSL เป็นภาษาสำหรับจำลองระบบ Dynamic Process และระบบควบคุม ใช้ในการวิเคราะห์พฤติกรรมของ Process ก่อนใช้งานจริง

A/D — Analog to Digital

A/D คือกระบวนการแปลงสัญญาณ Analog ให้เป็น Digital เพื่อให้ PLC, DCS หรือคอมพิวเตอร์สามารถประมวลผลได้

ADC — Analog-to-Digital Converter

ADC คือวงจรหรืออุปกรณ์สำหรับแปลงสัญญาณ Analog เป็น Digital ใช้ใน PLC Input Module, Transmitter และระบบ Data Acquisition

AD — Actuation Depth

Actuation Depth หมายถึงระยะหรือความลึกที่อุปกรณ์เริ่มตอบสนองต่อแรงกดหรือแรงกระทำ พบในระบบ Sensor และอุปกรณ์ตรวจจับ

ADIS — Approved for Draft International Standard Circulation

ADIS เป็นสถานะของเอกสารมาตรฐานที่ผ่านการอนุมัติเพื่อเข้าสู่กระบวนการร่างมาตรฐานสากล

A&E — Alarm and Event

A&E คือระบบบันทึก Alarm และ Event ในระบบ DCS หรือ SCADA ใช้ติดตามเหตุการณ์ผิดปกติและวิเคราะห์ปัญหาในโรงงาน

AES — Atomic Emission Spectrometer

AES คือเครื่องวิเคราะห์ธาตุโดยอาศัยการปล่อยพลังงานแสงจากอะตอม ใช้ในงานวิเคราะห์โลหะและสารเคมี

AF — Audio Frequency

AF คือช่วงความถี่เสียงที่มนุษย์สามารถได้ยิน ใช้ในระบบสื่อสารและระบบสัญญาณ

AFD — Adjustable Frequency Drive

AFD คืออุปกรณ์ควบคุมความเร็วรอบมอเตอร์ด้วยการปรับความถี่ไฟฟ้า ปัจจุบันนิยมเรียกว่า VFD หรือ Variable Frequency Drive

AGA3 — American Gas Association Report No. 3

AGA3 คือมาตรฐานสำหรับการวัดอัตราการไหลของก๊าซผ่าน Orifice Meter ใช้อย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรม Oil & Gas

ai — Adobe Illustrator

ai คือไฟล์งานของโปรแกรม Adobe Illustrator ใช้สำหรับงานออกแบบ Drawing และ Graphic Engineering

AI — Analog Input

AI คือสัญญาณอินพุตแบบ Analog ที่รับค่าต่อเนื่อง เช่น 4–20 mA หรือ 1–5 V เข้าสู่ PLC หรือ DCS

a(k) — White Noise

White Noise คือสัญญาณรบกวนที่มีพลังงานกระจายทุกความถี่ ใช้ในการวิเคราะห์ระบบควบคุมและ Signal Processing

ALARA — As Low As Reasonably Achievable

ALARA คือหลักการลดความเสี่ยงหรือปริมาณรังสีให้น้อยที่สุดเท่าที่สามารถทำได้อย่างเหมาะสม

ALARP — As Low As Reasonably Practicable

ALARP คือแนวคิดด้านความปลอดภัยที่ลดความเสี่ยงให้อยู่ในระดับที่ปฏิบัติได้จริงและเหมาะสมทางวิศวกรรม

alpm — Actual Liters per Minute

alpm คืออัตราการไหลจริงหน่วยลิตรต่อนาที ใช้ในระบบก๊าซ เครื่องมือแพทย์ และระบบลม

alt — ระดับความสูง

alt หรือ Altitude คือค่าความสูงจากระดับอ้างอิง ใช้ในการชดเชยค่าความดันและการวัดในระบบ Process

AM — Amplitude Modulation / Actual Measurement

AM อาจหมายถึง Amplitude Modulation ซึ่งเป็นเทคนิคการส่งสัญญาณ หรือ Actual Measurement ซึ่งหมายถึงค่าที่วัดได้จริงจาก Process

amp — แอมแปร์

Amp หรือ Ampere คือหน่วยวัดกระแสไฟฟ้าในระบบ SI ใช้ในงานไฟฟ้า Instrumentation และระบบควบคุม

AMPS — Advanced Mobile Phone System

AMPS คือระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ยุคแรกแบบ Analog

AMS — Asset Management Solutions / Analyzer Maintenance Solutions

AMS คือระบบบริหารจัดการอุปกรณ์ภาคสนาม เช่น Smart Transmitter, Valve Positioner และ Analyzer เพื่อช่วยวางแผน Maintenance และ Diagnostic

AO — Analog Output

AO คือสัญญาณเอาต์พุตแบบ Analog จาก PLC หรือ DCS ไปควบคุมอุปกรณ์ภาคสนาม เช่น Control Valve หรือ Inverter

AOTF — Acousto-Optical Tunable Filters

AOTF คืออุปกรณ์กรองความยาวคลื่นแสงด้วยคลื่นเสียง ใช้ในระบบ Spectroscopy และ Optical Analyzer

AP — Access Point

AP คืออุปกรณ์กระจายสัญญาณเครือข่ายไร้สาย ใช้ในระบบ Industrial Wi-Fi และโรงงานอัจฉริยะ

APC — Automatic Process Control

APC คือระบบควบคุมกระบวนการขั้นสูงที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดพลังงาน และรักษาคุณภาพผลิตภัณฑ์

APDU — Application Protocol Data Unit

APDU คือหน่วยข้อมูลในระดับ Application Layer ของระบบสื่อสารอุตสาหกรรม

API — Application Programming Interface / Absolute Performance Index

API อาจหมายถึงชุดคำสั่งสำหรับเชื่อมต่อซอฟต์แวร์ หรือค่าดัชนีประสิทธิภาพในงานวิเคราะห์ระบบ

°API — API Degrees of Liquid Density

°API คือหน่วยวัดความหนาแน่นของของเหลวในอุตสาหกรรมปิโตรเลียม ยิ่งค่ามาก ความหนาแน่นยิ่งต่ำ

APM — Application Pulse Modulation

APM คือเทคนิคการมอดูเลตสัญญาณแบบพัลส์ในระบบสื่อสาร

AR — Autoregressive

AR คือแบบจำลองทางคณิตศาสตร์สำหรับวิเคราะห์ข้อมูล Time Series และระบบควบคุม

ARA — Alarm Response Analysis

ARA คือการวิเคราะห์การตอบสนองต่อ Alarm เพื่อปรับปรุงระบบ Alarm Management

ARIMA — Autoregressive Integrated Moving Average

ARIMA คือโมเดลวิเคราะห์และพยากรณ์ข้อมูลเชิงเวลา ใช้ในงาน Process Prediction และ Data Analytics

ARP — Address Resolution Protocol

ARP คือโปรโตคอลสำหรับแปลง IP Address เป็น MAC Address ในระบบเครือข่าย

ASCII — American Standard Code for Information Interchange

ASCII คือมาตรฐานการเข้ารหัสตัวอักษรที่ใช้ในระบบคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์สื่อสาร

AS-i — Actuator Sensor Interface

AS-i คือระบบ Fieldbus สำหรับเชื่อมต่อ Sensor และ Actuator ในระบบ Automation

ASIC — Application-Specific Integrated Circuit

ASIC คือชิปอิเล็กทรอนิกส์ที่ออกแบบเฉพาะงาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดขนาดอุปกรณ์

ASK — Amplitude Shift Keying

ASK คือเทคนิคการส่งข้อมูลโดยเปลี่ยนระดับ Amplitude ของสัญญาณ

asym — Asymmetrical

asym หมายถึงลักษณะที่ไม่สมมาตร พบในงานสัญญาณไฟฟ้า ระบบโหลด และการวิเคราะห์การสั่นสะเทือน

ATG — Automatic Tank Gauging

ATG คือระบบวัดระดับของเหลวในถังเก็บแบบอัตโนมัติ ใช้ในคลังน้ำมันและอุตสาหกรรมเคมี

atm — บรรยากาศ

atm คือหน่วยวัดความดันบรรยากาศ โดย 1 atm เท่ากับประมาณ 14.7 psi

ATP — Adenosine Triphosphate

ATP คือสารชีวโมเลกุลที่ใช้เก็บและส่งผ่านพลังงานในเซลล์

ATR — Attenuated Total Reflectance

ATR คือเทคนิควิเคราะห์สเปกตรัมด้วยการสะท้อนภายใน ใช้ในเครื่อง FTIR

AUI — Attachment Unit Interface

AUI คืออินเทอร์เฟซเชื่อมต่ออุปกรณ์เครือข่ายแบบเก่าในระบบ Ethernet

aux — Auxiliary

aux หมายถึงอุปกรณ์หรือระบบช่วยเสริม เช่น Auxiliary Relay หรือ Auxiliary Power

AWG — American Wire Gauge

AWG คือมาตรฐานขนาดสายไฟของสหรัฐอเมริกา โดยตัวเลขยิ่งน้อย ขนาดสายยิ่งใหญ่

---

B

b — Dead Time

b ใช้แทนค่า Dead Time หรือเวลาหน่วงของระบบควบคุม ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ Process ยังไม่ตอบสนองหลังได้รับสัญญาณควบคุม

°Ba — Balling Degrees of Liquid Density

°Ba คือหน่วยวัดความหนาแน่นของของเหลว โดยนิยมใช้ในอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม

bar — บาร์

bar เป็นหน่วยวัดความดัน โดย 1 bar เท่ากับ 100 kPa ใช้ในระบบ Pneumatic, Hydraulic และ Process Plant

barg — Bar Gauge

barg คือค่าความดันที่วัดเทียบกับความดันบรรยากาศ

bbl — บาร์เรล

bbl คือหน่วยปริมาตรของน้ำมันและของเหลวในอุตสาหกรรมปิโตรเลียม โดย 1 bbl เท่ากับประมาณ 0.1589 ลูกบาศก์เมตร

BCD — Binary Coded Decimal

BCD คือรูปแบบการแทนค่าตัวเลขฐานสิบด้วยเลขฐานสอง ใช้ใน PLC และระบบดิจิทัล

BCS — Batch Control System

BCS คือระบบควบคุมกระบวนการผลิตแบบ Batch ใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร ยา และเคมี ที่ต้องผลิตเป็นรอบหรือเป็นชุด

B

°Bé — Baumé Degrees of Liquid Density

°Bé หรือ Baumé เป็นหน่วยวัดความหนาแน่นสัมพัทธ์ของของเหลว พัฒนาโดย Antoine Baumé ใช้ในอุตสาหกรรมเคมี น้ำตาล และสารละลายต่าง ๆ เพื่อประเมินความเข้มข้นของของเหลวอย่างรวดเร็ว

BFO — Beat Frequency Oscillator

BFO คือวงจรสร้างความถี่แบบ Beat Frequency โดยนำสัญญาณสองความถี่มาผสมกันเพื่อสร้างความถี่ผลต่าง นิยมใช้ในระบบสื่อสาร วิทยุ และเครื่องมือวัดสัญญาณ

BFW — Boiler Feedwater

BFW คือระบบน้ำป้อนหม้อไอน้ำ ซึ่งเป็นน้ำที่ผ่านการปรับคุณภาพก่อนเข้าสู่ Boiler เพื่อป้องกันการเกิดตะกรัน การกัดกร่อน และเพิ่มประสิทธิภาพการถ่ายเทความร้อน

bhp — Brake Horsepower

bhp คือกำลังงานจริงที่วัดได้จากเพลาของเครื่องจักรหรือมอเตอร์หลังหักค่าการสูญเสียภายในแล้ว โดย 1 bhp มีค่าประมาณ 746 วัตต์ ใช้ในงาน Pump, Compressor และ Turbine

°Bk — Barkometer Degrees of Liquid Density

°Bk คือหน่วยวัดความเข้มข้นหรือความหนาแน่นของสารละลาย โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมฟอกหนังและสารเคมี

blk — Black

blk คือรหัสสีสายไฟ “สีดำ” ตามมาตรฐาน Wiring Code โดยมักใช้แทนสายไฟ AC Hot Conductor หรือสายที่มีกระแสไฟฟ้า

BMS — Burner Management System

BMS คือระบบควบคุมและป้องกันการทำงานของ Burner ใน Boiler, Furnace และ Heater โดยทำหน้าที่ควบคุมลำดับการจุดไฟ ตรวจสอบ Flame และป้องกันอันตรายจากการเผาไหม้ผิดปกติ ถือเป็นระบบสำคัญด้าน Safety Instrumented System

BOD — Biochemical Oxygen Demand

BOD คือค่าปริมาณออกซิเจนที่จุลินทรีย์ใช้ในการย่อยสลายสารอินทรีย์ในน้ำ ใช้ประเมินคุณภาพน้ำเสียในระบบบำบัดน้ำและอุตสาหกรรมสิ่งแวดล้อม

bp, b.p. — Boiling Point

Boiling Point คือจุดเดือดของของเหลว ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่ความดันไอของของเหลวเท่ากับความดันบรรยากาศ

BPCS — Basic Process Control System

BPCS คือระบบควบคุมกระบวนการพื้นฐานของโรงงาน ทำหน้าที่ควบคุม Process ปกติ เช่น Temperature Control, Pressure Control และ Flow Control โดยทั่วไปจะอยู่ในระบบ DCS หรือ PLC

BPS, b/sec — Bits per Second

BPS คือหน่วยวัดอัตราการส่งข้อมูลในระบบสื่อสารดิจิทัล โดยแสดงจำนวนบิตที่ส่งได้ต่อวินาที

BPSK — Binary Phase Shift Keying

BPSK คือเทคนิคการ Modulation แบบดิจิทัลที่เปลี่ยนเฟสของสัญญาณเพื่อแทนข้อมูล Binary ใช้ในระบบสื่อสารและเครือข่ายข้อมูล

Bq — Becquerel

Becquerel เป็นหน่วยวัดกัมมันตภาพรังสีในระบบ SI โดย 1 Bq หมายถึงการสลายตัวของนิวเคลียส 1 ครั้งต่อวินาที

°Br — Brix Degrees of Liquid Density

°Br หรือ Brix คือหน่วยวัดปริมาณน้ำตาลที่ละลายในของเหลว นิยมใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม และน้ำผลไม้

Btu — British Thermal Unit

Btu คือหน่วยพลังงานความร้อนในระบบอังกฤษ โดย 1 Btu เท่ากับประมาณ 1054 จูล ใช้ในงาน HVAC, Boiler และระบบพลังงานความร้อน

BWG — Birmingham Wire Gauge

BWG คือมาตรฐานขนาดลวดและท่อโลหะที่ใช้ในงานอุตสาหกรรมและงานท่อ

B2B — Business to Business

B2B คือรูปแบบธุรกิจที่ขายสินค้าหรือบริการระหว่างองค์กรกับองค์กร เช่น ผู้ผลิตอุปกรณ์ Instrument ขายให้โรงงานอุตสาหกรรม

---

C

c — ความเร็วแสง / เซนติ

c อาจหมายถึงความเร็วแสงในสุญญากาศ ซึ่งมีค่าประมาณ 3 × 10⁸ เมตรต่อวินาที หรือใช้เป็น Prefix “centi” ซึ่งหมายถึง 0.01 ในระบบ SI

C — Coulomb / Capacitance / Discharge Coefficient

C ใช้แทน Coulomb ซึ่งเป็นหน่วยประจุไฟฟ้าในระบบ SI ใช้แทนค่าความจุไฟฟ้า Capacitance และใช้แทนค่า Discharge Coefficient ในงานการไหลของของไหล

°C — องศาเซลเซียส

°C คือหน่วยวัดอุณหภูมิแบบ Celsius ใช้อย่างแพร่หลายในงาน Process และ Instrumentation

ca. — Circa

ca. ย่อมาจาก Circa หมายถึง “ประมาณ” หรือ “ราว ๆ”

CAC — Channel Access Code

CAC คือรหัสสำหรับเข้าถึงช่องสัญญาณในระบบสื่อสาร

CAD — Computer Aided Design

CAD คือระบบออกแบบด้วยคอมพิวเตอร์ ใช้สร้าง Drawing, P&ID, Isometric และงานออกแบบทางวิศวกรรม

Cal — Calorie

Cal คือหน่วยพลังงานความร้อน โดย 1 แคลอรีมีค่าประมาณ 4.184 จูล

CAN — Control Area Network / Control and Automation Network

CAN คือระบบเครือข่ายสื่อสารสำหรับอุปกรณ์ควบคุมและ Automation มีความทนทานต่อสัญญาณรบกวนและนิยมใช้ในงานอุตสาหกรรมและยานยนต์

CARI — Combustion Air Requirement Index

CARI คือดัชนีที่ใช้ประเมินความต้องการอากาศสำหรับการเผาไหม้ในระบบ Boiler และ Furnace

CATV — Community Antenna Television

CATV คือระบบเคเบิลโทรทัศน์หรือ Cable Television

cc — Cubic Centimeter

cc คือหน่วยปริมาตรลูกบาศก์เซนติเมตร เทียบเท่ากับ 10⁻⁶ ลูกบาศก์เมตร

CCD — Charge-Coupled Device

CCD คืออุปกรณ์รับภาพแบบ Semiconductor ใช้ในกล้อง เครื่องมือวิเคราะห์ภาพ และระบบ Vision Inspection

CCF — Common Cause Failure / Capacity Factor

CCF อาจหมายถึงความเสียหายที่เกิดจากสาเหตุร่วมกันในหลายระบบ หรือหมายถึง Capacity Factor ของระบบผลิตพลังงาน

Ccm — Cubic Centimeter per Minute

Ccm คืออัตราการไหลหน่วยลูกบาศก์เซนติเมตรต่อนาที ใช้ในงานก๊าซและระบบ Flow ขนาดเล็ก

CCR — Central Control Room

CCR คือห้องควบคุมกลางของโรงงาน ซึ่งเป็นศูนย์รวมการควบคุม Process ผ่านระบบ DCS, SCADA และ Alarm System

Ccs — Constant Current Source

Ccs คือแหล่งจ่ายกระแสคงที่ ใช้ในวงจร Instrumentation และระบบส่งสัญญาณ

CCS — Computer Control System / Constant Current Source

CCS อาจหมายถึงระบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ หรือแหล่งจ่ายกระแสคงที่

CCTV — Closed Circuit Television

CCTV คือระบบกล้องวงจรปิด ใช้สำหรับความปลอดภัยและการเฝ้าระวังในโรงงาน

CCW — Counterclockwise

CCW หมายถึงการหมุนทวนเข็มนาฬิกา ใช้ระบุทิศทางการหมุนของ Valve, Motor และ Mechanical Equipment

CD — Dangerous Coverage Factor

CD คือค่าดัชนีความครอบคลุมด้านความปลอดภัยในงาน Reliability และ Functional Safety

cd — Candela

Candela คือหน่วยความเข้มการส่องสว่างในระบบ SI

CD — Compact Disk / Collision Detector

CD อาจหมายถึงแผ่น Compact Disk หรืออุปกรณ์ตรวจจับการชนกันของสัญญาณในระบบเครือข่าย

CDDP — Cellular Digital Data Packet

CDDP คือระบบส่งข้อมูลดิจิทัลผ่านเครือข่ายโทรศัพท์มือถือ

CDF — Cumulative Distribution Function

CDF คือฟังก์ชันสะสมความน่าจะเป็น ใช้ในงานสถิติ การวิเคราะห์ Reliability และ Process Data Analytics

CDMA — Code Division Multiple Access

CDMA คือเทคนิคการสื่อสารไร้สายที่อนุญาตให้หลายอุปกรณ์ใช้ช่องสัญญาณเดียวกันได้พร้อมกัน

CDPD — Cellular Digital Packet Data

CDPD คือระบบสื่อสารข้อมูลผ่านเครือข่าย Cellular แบบ Packet

CDT — Color Detection Tube

CDT คือหลอดตรวจจับสีหรืออุปกรณ์ตรวจวัดสีในงานอุตสาหกรรม

CDTP — Cold Differential Test Pressure

CDTP คือค่าความดันทดสอบของ Pressure Relief Valve ที่อุณหภูมิปกติ

CEMS — Continuous Emissions Monitoring System

CEMS คือระบบตรวจวัดมลพิษจากปล่องระบายแบบต่อเนื่อง ใช้ตรวจวัดก๊าซ เช่น SO₂, NOx, CO และ O₂ ตามข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อม

CENP — Combustion Engineering Nuclear Power

CENP คือชื่อหรือระบบงานที่เกี่ยวข้องกับวิศวกรรมพลังงานนิวเคลียร์ด้านการเผาไหม้

CE — Conformité Européenne

CE คือเครื่องหมายรับรองมาตรฐานความปลอดภัยและข้อกำหนดของสหภาพยุโรป สำหรับอุปกรณ์ไฟฟ้า เครื่องจักร และอุปกรณ์อุตสาหกรรม

CFA — Continuous Flow Analyzer

CFA คือเครื่องวิเคราะห์แบบ Continuous Flow ใช้สำหรับวิเคราะห์สารเคมีในกระบวนการอย่างต่อเนื่อง

CFM, cfm — Cubic Feet per Minute

CFM คือหน่วยอัตราการไหลของอากาศหรือก๊าซ หน่วยลูกบาศก์ฟุตต่อนาที ใช้ในระบบ HVAC และ Pneumatic

CFR — Code of Federal Regulations

CFR คือข้อกำหนดและกฎหมายกลางของสหรัฐอเมริกา

CF/yr — Cubic Foot per Year

CF/yr คือหน่วยปริมาตรต่อปี ใช้ในงานการใช้ก๊าซหรือพลังงาน

Ci — Curie

Curie คือหน่วยวัดกัมมันตภาพรังสีแบบดั้งเดิม โดย 1 Ci เท่ากับ 3.7 × 10¹⁰ Bq

CI — Cast Iron

CI คือเหล็กหล่อ ใช้ผลิต Valve, Pipe และอุปกรณ์อุตสาหกรรม

CIM — Computer Integrated Manufacturing

CIM คือระบบการผลิตที่เชื่อมต่อระบบ Automation, Control และ Information Technology เข้าด้วยกัน

CIP — Computer Aided Production / Control and Information Protocol

CIP เป็น Protocol ระดับ Application Layer ที่ใช้ในเครือข่ายอุตสาหกรรม เช่น DeviceNet, ControlNet และ Ethernet/IP

CJ — Cold Junction

Cold Junction คือจุดอ้างอิงอุณหภูมิของ Thermocouple ใช้สำหรับชดเชยค่าอุณหภูมิให้ถูกต้อง

CIP — Clean in Place

CIP คือระบบล้างทำความสะอาดภายในท่อหรืออุปกรณ์โดยไม่ต้องถอดชิ้นส่วน นิยมใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร ยา และเครื่องดื่ม

CL1 — Class 1 Division 1

CL1 คือพื้นที่อันตรายที่มีโอกาสเกิดก๊าซไวไฟในสภาวะปกติ ต้องใช้อุปกรณ์ Explosion Proof หรือ Intrinsically Safe

CLD — Chemiluminescence Detector

CLD คือเครื่องตรวจวัดก๊าซด้วยหลักการเรืองแสงทางเคมี นิยมใช้วัด NOx ในระบบ CEMS

CLP — Closed-Loop Potential Factor

CLP คือค่าที่เกี่ยวข้องกับระบบควบคุมแบบ Closed Loop

cm — Centimeter

cm คือหน่วยความยาวเซนติเมตร เท่ากับ 0.01 เมตร

CM — Condition Monitoring / Communication Module

CM อาจหมายถึงระบบติดตามสภาพเครื่องจักร หรือ Module สำหรับการสื่อสารใน PLC และ DCS

CMF — Coriolis Mass Flowmeter

CMF คือเครื่องวัดอัตราการไหลแบบ Coriolis ซึ่งสามารถวัด Mass Flow, Density และ Temperature ได้พร้อมกันอย่างแม่นยำ

CMMS — Computerized Maintenance Management System

CMMS คือระบบบริหารงานซ่อมบำรุงด้วยคอมพิวเตอร์ ใช้จัดการ Work Order, Preventive Maintenance และ Spare Part

CMPC — Constrained Multivariable Predictive Control

CMPC คือระบบควบคุมเชิงคาดการณ์แบบหลายตัวแปรที่มีการกำหนด Constraint ของ Process เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการควบคุม

cmph, m³/h — Cubic Meter per Hour

m³/h คือหน่วยอัตราการไหลลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง ใช้ในงานวัดการไหลของของเหลวและก๊าซ

CNI — ControlNet International

CNI คือองค์กรที่ดูแลมาตรฐานเครือข่าย ControlNet

CO — Controller Output / Carbon Monoxide

CO อาจหมายถึงสัญญาณเอาต์พุตจาก Controller หรือก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ซึ่งเป็นก๊าซพิษจากการเผาไหม้ไม่สมบูรณ์

CO₂ — Carbon Dioxide

CO₂ คือก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ พบในระบบเผาไหม้ ระบบสิ่งแวดล้อม และระบบควบคุมคุณภาพอากาศ

CO2D — Carbon Dioxide Demand

CO2D คือค่าความต้องการหรือปริมาณ CO₂ ที่ระบบต้องใช้หรือควบคุม

COD — Chemical Oxygen Demand

COD คือค่าปริมาณออกซิเจนที่ใช้ในการออกซิไดซ์สารเคมีในน้ำ ใช้วิเคราะห์คุณภาพน้ำเสียในอุตสาหกรรม

COF — Coefficient of Haze

COF คือค่าดัชนีความขุ่นมัวหรือความพร่าของวัสดุโปร่งใส

COM — Component Object Model

COM คือมาตรฐานซอฟต์แวร์ของ Microsoft สำหรับการสื่อสารระหว่างโปรแกรม

COTS — Commercial Off-The-Shelf

COTS หมายถึงอุปกรณ์หรือซอฟต์แวร์สำเร็จรูปที่สามารถซื้อมาใช้งานได้ทันทีโดยไม่ต้องพัฒนาใหม่

cpm — Cycles per Minute / Counts per Minute

cpm อาจหมายถึงจำนวนรอบต่อหนึ่งนาที หรือจำนวน Count ต่อหนึ่งนาทีในงานวัดรังสี

Co — Cobalt

Co คือธาตุโคบอลต์ ใช้ในงานโลหะผสม แบตเตอรี่ และอุตสาหกรรมนิวเคลียร์

cos — Cosine

cos คือฟังก์ชันตรีโกณมิติ Cosine ใช้ในงานไฟฟ้ากระแสสลับและการคำนวณ Vector

cp, c.p. — Candle Power / Circular Pitch / Center of Pressure

cp อาจหมายถึงค่าความสว่าง Candle Power, ระยะ Circular Pitch หรือจุดศูนย์กลางแรงดันของของไหล

cps — Cycles per Second / Counts per Second / Centipoise

cps อาจหมายถึงจำนวนรอบต่อวินาที จำนวน Count ต่อวินาที หรือค่าความหนืด Centipoise

CPS — Computerized Procedure System

CPS คือระบบจัดการขั้นตอนปฏิบัติงานด้วยคอมพิวเตอร์ ใช้ในโรงไฟฟ้าและอุตสาหกรรม Process

CPU — Central Processing Unit

CPU คือหน่วยประมวลผลกลางของคอมพิวเตอร์ PLC หรือระบบควบคุม

CPVC — Chlorinated Polyvinyl Chloride

CPVC คือพลาสติกชนิดทนความร้อนและสารเคมี ใช้ในระบบท่ออุตสาหกรรม

CR — Corrosion Rate

CR คืออัตราการกัดกร่อนของวัสดุ ใช้ประเมินอายุการใช้งานของท่อ ถัง และอุปกรณ์

CRC — Cyclical Redundancy Check

CRC คือเทคนิคตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลในการสื่อสารดิจิทัล เพื่อตรวจจับ Error ระหว่างการส่งข้อมูล

CRDS — Cavity Ring-Down Spectroscopy

CRDS คือเทคนิควิเคราะห์ก๊าซความแม่นยำสูงโดยวัดการลดทอนของแสงภายใน Optical Cavity ใช้ในงาน Environmental Monitoring และ Gas Analyzer

C

CRLF — Carriage Return-Line Feed

CRLF คือชุดอักขระควบคุมที่ใช้สำหรับขึ้นบรรทัดใหม่ในระบบคอมพิวเตอร์และการสื่อสารข้อมูล โดยประกอบด้วย Carriage Return (CR) และ Line Feed (LF) ใช้ในระบบ Protocol, PLC Communication และการจัดรูปแบบข้อความ

CRT — Cathode Ray Tube

CRT คือหลอดภาพแบบ Cathode Ray Tube ซึ่งเคยใช้ในจอคอมพิวเตอร์และ HMI รุ่นเก่าในโรงงานอุตสาหกรรม

Cs — Cesium

Cs คือธาตุซีเซียม ใช้ในงานเครื่องมือวัดรังสี Atomic Clock และระบบตรวจวัดทางนิวเคลียร์

CS — Carbon Steel

CS คือเหล็กกล้าคาร์บอน ซึ่งเป็นวัสดุพื้นฐานที่นิยมใช้ในงานท่อ ถังแรงดัน และโครงสร้างอุตสาหกรรม

CSL — Car Seal Lock

CSL คือระบบล็อกวาล์วด้วยซีล เพื่อป้องกันการเปิดหรือปิดวาล์วโดยไม่ได้รับอนุญาต มักใช้ในระบบ Safety และ Utility

CSMA/CD — Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection

CSMA/CD คือเทคนิคควบคุมการสื่อสารข้อมูลในระบบ Ethernet แบบดั้งเดิม โดยอุปกรณ์จะตรวจสอบช่องสัญญาณก่อนส่งข้อมูลและตรวจจับการชนกันของข้อมูล

CSO — Car Seal Open

CSO หมายถึงสถานะวาล์วที่ถูกล็อกให้อยู่ในตำแหน่งเปิดด้วย Car Seal เพื่อป้องกันการปิดวาล์วโดยไม่ตั้งใจ

CSS — Central Supervisory Station

CSS คือศูนย์ควบคุมและเฝ้าระวังส่วนกลางของระบบ Automation หรือระบบ Utility

cSt — Centistoke

cSt คือหน่วยวัดความหนืดจลน์ของของไหล นิยมใช้ในงานน้ำมันหล่อลื่นและ Hydraulic Oil

CSTR — Continuous-Stirred Tank Reactor

CSTR คือถังปฏิกรณ์แบบกวนผสมต่อเนื่อง ใช้ในอุตสาหกรรมเคมีและ Process Engineering เพื่อให้สารภายในมีความเข้มข้นสม่ำเสมอ

CT — Cooling Tower / Concentration-Time Product

CT อาจหมายถึง Cooling Tower ซึ่งใช้ระบายความร้อนในโรงงาน หรือหมายถึงผลคูณของค่าความเข้มข้นสารฆ่าเชื้อและเวลาสัมผัสในระบบบำบัดน้ำ

CTDMA — Concurrent Time Domain Multiple Access

CTDMA คือเทคนิคการสื่อสารข้อมูลที่อนุญาตให้หลายอุปกรณ์ใช้งานช่องสัญญาณร่วมกันตามช่วงเวลา

CTMP — Chemi-Thermo-Mechanical Pulp

CTMP คือกระบวนการผลิตเยื่อกระดาษด้วยวิธีเคมีและความร้อนร่วมกับการบดเชิงกล

CVAAS — Cold Vapor Atomic Absorption Spectroscopy

CVAAS คือเทคนิควิเคราะห์โลหะหนัก เช่น ปรอท โดยใช้หลักการดูดกลืนแสงของไอโลหะ

CVF — Circular Variable Filters

CVF คือฟิลเตอร์ปรับเลือกความยาวคลื่นแบบวงกลม ใช้ใน Optical Analyzer และ Spectroscopy

cvs — Comma-Separated Variables

cvs คือรูปแบบไฟล์ข้อมูลที่คั่นแต่ละค่าโดยเครื่องหมายจุลภาค ใช้สำหรับ Export และ Exchange Data ระหว่างระบบ

CW — Clockwise

CW หมายถึงการหมุนตามเข็มนาฬิกา ใช้ระบุทิศทางของ Motor, Valve และ Rotating Equipment

---

D

d — Derivative / Differential / Deci / Depth / Day

d สามารถใช้แทนอนุพันธ์ทางคณิตศาสตร์ การเปลี่ยนแปลงเชิงอนุพันธ์ Prefix “deci” ซึ่งหมายถึง 0.1 ความลึก หรือหน่วยวัน ขึ้นอยู่กับบริบททางวิศวกรรม

D — Diameter / Derivative Time

D ใช้แทน Diameter หรือเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อและอุปกรณ์ และใช้แทน Derivative Time ใน PID Controller

DA — Data Access

DA คือระบบหรือวิธีการเข้าถึงข้อมูลในระบบคอมพิวเตอร์และ Industrial Automation

D/A — Digital-to-Analog

D/A คือกระบวนการแปลงสัญญาณดิจิทัลให้เป็นสัญญาณ Analog เพื่อส่งไปควบคุมอุปกรณ์ภาคสนาม

DAC — Device Access Code

DAC คือรหัสสำหรับเข้าถึงอุปกรณ์หรือระบบสื่อสาร

DACU — Data Acquisition and Control Unit

DACU คือหน่วยเก็บข้อมูลและควบคุมอุปกรณ์ในระบบ Process และ SCADA

DAE — Differential Algebraic Equation

DAE คือสมการเชิงอนุพันธ์และพีชคณิตที่ใช้ในการจำลองระบบ Dynamic Process

DAMPS — Digital Advanced Mobile Phone System

DAMPS คือระบบโทรศัพท์มือถือดิจิทัลยุคแรก

dB — Decibel

dB คือหน่วยวัดอัตราส่วนของกำลังหรือระดับสัญญาณในระบบไฟฟ้า เสียง และ Instrumentation

DBB — Double-Block and Bleed

DBB คือชุดวาล์วสำหรับแยกระบบและระบายแรงดันค้างออกจากท่อ ใช้ในงาน Isolation และ Maintenance ของระบบ Process

DBPSK — Differential Binary Phase Shift Keying

DBPSK คือเทคนิค Modulation แบบ Differential Phase Shift Keying สำหรับการสื่อสารข้อมูลดิจิทัล

DC — Diagnostic Coverage

DC ในงาน Functional Safety หมายถึงระดับความสามารถของระบบในการตรวจจับความผิดปกติของอุปกรณ์

DC, dc — Direct Current

DC คือกระแสไฟฟ้ากระแสตรง ใช้ในระบบ Control Power Supply, PLC และ Instrument Field Device

DCE — Data Communications Equipment

DCE คืออุปกรณ์สื่อสารข้อมูล เช่น Modem หรือ Communication Interface

DCOM — Distributed COM

DCOM คือเทคโนโลยีของ Microsoft สำหรับการสื่อสารระหว่าง Software Component ผ่านเครือข่าย

DCS — Distributed Control System

DCS คือระบบควบคุมแบบกระจายศูนย์ ใช้ควบคุมกระบวนการผลิตในโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น Power Plant, Petrochemical และ Refinery

DD — Data Definition / Dangerous Detected Failure / Device Description

DD อาจหมายถึงนิยามข้อมูล ความเสียหายอันตรายที่ระบบตรวจพบ หรือไฟล์ Device Description ของอุปกรณ์ Smart Instrument

D/DBP — Disinfectants/Disinfection Byproducts

D/DBP คือกลุ่มสารฆ่าเชื้อและสารพลอยได้จากกระบวนการฆ่าเชื้อในระบบน้ำ

DDC — Direct Digital Control

DDC คือระบบควบคุมที่ใช้สัญญาณดิจิทัลควบคุม Process โดยตรง

DDE — Dynamic Data Exchange

DDE คือเทคโนโลยีแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างโปรแกรมในระบบ Windows

DDL — Device Description Language

DDL คือภาษาที่ใช้สร้าง Device Description สำหรับ Smart Instrument ซึ่งรองรับโดย HART, FOUNDATION Fieldbus และ PROFIBUS

deg — Degree

deg คือหน่วยองศา ใช้สำหรับวัดมุมและอุณหภูมิ

DES — Data Encryption Standard

DES คือมาตรฐานการเข้ารหัสข้อมูลเพื่อความปลอดภัยในการสื่อสาร

DFIR — Diffused Infrared

DFIR คือเทคนิคอินฟราเรดแบบกระจาย ใช้ในเครื่องตรวจวัดก๊าซและ Analyzer

DFR — Digital Fiber-Optic Refractometer

DFR คือเครื่องวัดดัชนีหักเหด้วย Fiber Optic แบบดิจิทัล

DFT — Digital Fourier Transform

DFT คือวิธีแปลงสัญญาณจากโดเมนเวลาเป็นโดเมนความถี่ ใช้ใน Signal Processing และ Vibration Analysis

DH — Data Highway

DH คือเครือข่ายสื่อสารข้อมูลสำหรับ PLC และระบบ Automation โดยเฉพาะของ Allen-Bradley

DI — Discrete Input / Digital Input

DI คือสัญญาณอินพุตแบบดิจิทัล เช่น ON/OFF, Limit Switch หรือ Push Button ที่ส่งเข้าสู่ PLC หรือ DCS

dia — Diameter

dia คือคำย่อของ Diameter หรือเส้นผ่านศูนย์กลาง

DIAC — Dedicated Inquiry Access Code

DIAC คือรหัสเข้าถึงเฉพาะในระบบสื่อสาร

DIR — Diffused Infrared

DIR คือเทคนิคตรวจวัดด้วยแสงอินฟราเรดแบบกระจาย ใช้ใน Gas Analyzer

DIS — Draft International Standard

DIS คือเอกสารร่างมาตรฐานสากลก่อนประกาศใช้อย่างเป็นทางการ

DIX — Digital-Intel-Xerox Ethernet Specification

DIX คือมาตรฐาน Ethernet รุ่นแรกที่พัฒนาโดย Digital, Intel และ Xerox ก่อนมาตรฐาน IEEE 802.3

d(k) — Unmeasured Disturbance

d(k) คือค่ารบกวนที่ระบบไม่สามารถวัดได้โดยตรงในการวิเคราะห์ระบบควบคุม

D(k) — Measured Disturbance

D(k) คือค่ารบกวนที่สามารถตรวจวัดได้และนำไปใช้ในระบบควบคุมแบบ Feedforward

DLE — Data Link Escape

DLE คืออักขระควบคุมในระบบสื่อสารข้อมูล

DLL — Dynamic Link Library

DLL คือไฟล์ Library ที่โปรแกรมสามารถเรียกใช้งานร่วมกันในระบบ Windows

DMA — Dynamic Mechanical Analyzer

DMA คือเครื่องวิเคราะห์สมบัติเชิงกลของวัสดุภายใต้แรงแบบ Dynamic

DMM — Digital Multimeter

DMM คือเครื่องมือวัดไฟฟ้าแบบดิจิทัล ใช้วัดแรงดัน กระแส ความต้านทาน และ Continuity

DN — Diameter Nominal

DN คือขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางมาตรฐานของท่อในระบบ Metric

DO — Dissolved Oxygen / Digital Output

DO อาจหมายถึงค่าปริมาณออกซิเจนละลายในน้ำ หรือสัญญาณเอาต์พุตดิจิทัลจาก PLC และ DCS

DOAS — Differential Optical Absorption Spectroscopy

DOAS คือเทคนิควิเคราะห์ก๊าซโดยใช้การดูดกลืนแสงในหลายความยาวคลื่น

d/p cell — Differential Pressure Transmitter

d/p Cell คือเครื่องส่งสัญญาณ Differential Pressure ใช้วัดความแตกต่างของความดัน เช่น การวัด Flow, Level และ Filter Monitoring

DPD — N,N-diethyl-p-phenylenediamine

DPD คือสารเคมีที่ใช้ตรวจวัดคลอรีนในระบบน้ำ

DPDT — Double-Pole Double-Throw

DPDT คือสวิตช์ที่สามารถสลับวงจรได้สองชุดพร้อมกัน

dpi — Dots per Inch

dpi คือค่าความละเอียดของภาพหรือเครื่องพิมพ์

DQPSK — Differential Quadrature Phase Shift Keying

DQPSK คือเทคนิคการ Modulation แบบ Quadrature สำหรับระบบสื่อสารดิจิทัลความเร็วสูง

DSL — Digital Subscriber Line

DSL คือเทคโนโลยีรับส่งข้อมูลผ่านสายโทรศัพท์

DSP — Digital Signal Processing

DSP คือการประมวลผลสัญญาณแบบดิจิทัล ใช้ในระบบควบคุม การวิเคราะห์เสียง และเครื่องมือวัดสมัยใหม่

DSR — Direct Screen Reference

DSR คือระบบอ้างอิงหน้าจอหรือข้อมูลแสดงผลโดยตรง

DSSS — Direct Sequence Spread Spectrum

DSSS คือเทคนิคกระจายสเปกตรัมสำหรับการสื่อสารไร้สาย

DT — Dead Time

DT คือเวลาหน่วงของระบบ Process ก่อนเกิดการตอบสนองหลังได้รับสัญญาณควบคุม

DTC — Digital Temperature Compensation

DTC คือระบบชดเชยอุณหภูมิแบบดิจิทัลเพื่อเพิ่มความแม่นยำของการวัด

DTE — Data Terminal Equipment

DTE คืออุปกรณ์ปลายทางในระบบสื่อสารข้อมูล เช่น Computer หรือ PLC

DTGS — Deuterated Triglycine Sulfate

DTGS คือวัสดุตรวจจับอินฟราเรดที่ใช้ในเครื่อง FTIR Spectrometer

DTM — Device Type Manager

DTM คือ Software Component สำหรับ Configuration และ Diagnostic ของอุปกรณ์ในเครือข่ายอุตสาหกรรม โดยทำงานร่วมกับ FDT Framework

DU — Dangerous Undetected Failure

DU คือความเสียหายอันตรายที่เกิดขึ้นแต่ระบบไม่สามารถตรวจพบได้ ซึ่งเป็นค่าที่สำคัญในงาน SIL และ Functional Safety

DVM — Digital Voltmeter

DVM คือเครื่องวัดแรงดันไฟฟ้าแบบดิจิทัล

---

E

e — Error / Exponential Function / Base of Natural Logarithm

e อาจหมายถึง Error ในระบบควบคุม ค่าคงที่ทางคณิตศาสตร์ของ Natural Logarithm หรือฟังก์ชัน Exponential

E — Electric Potential / Scientific Notation

E ใช้แทนแรงดันไฟฟ้า และใช้ในรูปแบบ Scientific Notation เช่น 1.5E−03

E{.} — Expected Value Operator

E{.} คือ Operator ทางสถิติสำหรับหาค่าคาดหมายหรือค่าเฉลี่ยทางความน่าจะเป็น

EAI — Enterprise Application Integration

EAI คือระบบเชื่อมต่อข้อมูลระหว่าง Software หลายระบบภายในองค์กร

EAM — Enterprise Asset Management

EAM คือระบบบริหารจัดการทรัพย์สินขององค์กร เช่น เครื่องจักร อุปกรณ์ และระบบซ่อมบำรุง

EBCDIC — Extended Binary Coded Decimal Interchange Code

EBCDIC คือมาตรฐานการเข้ารหัสข้อมูลของ IBM สำหรับระบบคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่

EBR — Electronic Batch Records

EBR คือระบบบันทึกข้อมูลการผลิตแบบ Batch ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ ใช้ในอุตสาหกรรมยาและอาหาร

ECD — Electron Capture Detector

ECD คือเครื่องตรวจจับสารที่สามารถจับอิเล็กตรอนได้ เช่น Halogen Compound ใน Gas Chromatography

ECKO — Eddy-Current Killed Oscillator

ECKO คือวงจร Oscillator ที่ใช้หลักการ Eddy Current สำหรับตรวจจับโลหะหรือการเคลื่อนที่

ECN — Effective Carbon Number

ECN คือค่าที่ใช้ประเมินการตอบสนองของสารประกอบคาร์บอนใน Flame Ionization Detector (FID)

ECTFE — Ethylene Chloro-Tetra-Fluoro-Ethylene

ECTFE หรือ Halar เป็นพลาสติกวิศวกรรมกลุ่ม Fluoropolymer ที่ทนสารเคมีและทนการกัดกร่อนได้ดี ใช้ในงานเคลือบท่อ ถัง วาล์ว และอุปกรณ์ที่สัมผัสสารเคมีรุนแรง

EDS — Electronic Data Sheet

EDS คือไฟล์ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของอุปกรณ์ในระบบ DeviceNet ใช้บอกคุณสมบัติ การตั้งค่า และข้อมูลการสื่อสารของอุปกรณ์ให้ระบบควบคุมรู้จัก

EDTA — Ethylenediaminetetraacetic Acid

EDTA คือสารเคมีที่ใช้จับไอออนโลหะในสารละลาย นิยมใช้ในงานวิเคราะห์เคมี ระบบบำบัดน้ำ และการควบคุมคุณภาพน้ำในโรงงาน

EDXRF — Energy Dispersive X-Ray Fluorescence

EDXRF คือเทคนิควิเคราะห์ธาตุด้วยรังสีเอกซ์ ใช้วิเคราะห์องค์ประกอบของโลหะ แร่ สารเคมี และวัสดุอุตสาหกรรมโดยไม่ต้องทำลายตัวอย่าง

E/E/PE — Electrical/Electronic/Programmable Electronic

E/E/PE หมายถึงระบบไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และอิเล็กทรอนิกส์ที่โปรแกรมได้ ใช้ในงาน Functional Safety และระบบควบคุมความปลอดภัย

E/E/PES — Electrical/Electronic/Programmable Electronic System

E/E/PES คือระบบที่ประกอบด้วยอุปกรณ์ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และอุปกรณ์ที่โปรแกรมได้ เช่น Safety PLC, Controller และระบบ Interlock

EFD — Engineering Flow Diagram

EFD คือแผนภาพแสดงการไหลทางวิศวกรรม ใช้สื่อสารภาพรวมของ Process, Equipment และ Flow Path ก่อนพัฒนาเป็น P&ID รายละเอียด

e.g. — Exempli Gratia

e.g. เป็นคำย่อภาษาละติน หมายถึง “ตัวอย่างเช่น” ใช้ในเอกสารวิศวกรรมและคู่มือทางเทคนิค

EHC — Electrohydraulic Control

EHC คือระบบควบคุมที่ใช้สัญญาณไฟฟ้าควบคุมอุปกรณ์ไฮดรอลิก นิยมใช้ใน Steam Turbine, Control Valve ขนาดใหญ่ และระบบกำลังสูง

EHM — Equipment Health Management

EHM คือระบบบริหารสุขภาพเครื่องจักร ใช้ติดตามสภาพอุปกรณ์ วิเคราะห์แนวโน้มความเสียหาย และช่วยวางแผนซ่อมบำรุงเชิงป้องกัน

e(k) — Feedback Error

e(k) คือค่าความคลาดเคลื่อนของระบบควบคุมแบบ Feedback ณ เวลาตัวอย่าง k โดยมักคำนวณจากค่า Setpoint ลบด้วยค่า Process Variable

E.L. — Elastic Limit

Elastic Limit คือขีดจำกัดความยืดหยุ่นของวัสดุ ซึ่งเป็นจุดที่วัสดุยังสามารถคืนรูปเดิมได้หลังหยุดรับแรง

Emf, EMF — Electromotive Force

EMF คือแรงเคลื่อนไฟฟ้า มีหน่วยเป็นโวลต์ ใช้อธิบายแรงดันที่เกิดจากแหล่งกำเนิดไฟฟ้า เช่น Thermocouple, Battery หรือ Generator

EMI — Electromagnetic Interference

EMI คือสัญญาณรบกวนทางแม่เหล็กไฟฟ้าที่อาจทำให้สัญญาณ Instrument, Communication และ Control System ผิดพลาด

EMI/RFI — Electromagnetic Interference / Radio Frequency Interference

EMI/RFI คือสัญญาณรบกวนจากสนามแม่เหล็กไฟฟ้าและคลื่นวิทยุ ซึ่งมักเกิดใกล้มอเตอร์ อินเวอร์เตอร์ สายไฟกำลัง และอุปกรณ์สื่อสารไร้สาย

em(k) — Process/Model Error

em(k) คือค่าความคลาดเคลื่อนระหว่าง Process จริงกับแบบจำลองของระบบ ใช้ในงาน Model Predictive Control และการวิเคราะห์ระบบควบคุม

EN — European Standard

EN คือมาตรฐานยุโรป ใช้กำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัย คุณภาพ และการทดสอบของอุปกรณ์อุตสาหกรรม

EPA — Enhanced Performance Architecture / Environmental Protection Agency

EPA อาจหมายถึง Enhanced Performance Architecture ในระบบเทคโนโลยี หรือ Environmental Protection Agency ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของสหรัฐอเมริกา

EPC — Engineering-Procurement-Construction

EPC คือรูปแบบงานโครงการที่รวมงานออกแบบ จัดซื้อ และก่อสร้างไว้ในสัญญาเดียว ใช้มากในโครงการโรงงานอุตสาหกรรม พลังงาน และปิโตรเคมี

EPCM — Engineering, Procurement, and Construction Management

EPCM คือรูปแบบงานที่บริษัทรับผิดชอบด้านวิศวกรรม จัดซื้อ และบริหารงานก่อสร้าง โดยเจ้าของโครงการยังมีบทบาทควบคุมสัญญาหลักบางส่วน

EPDM — Ethylene Propylene Diene Terpolymer

EPDM คือยางสังเคราะห์ที่ทนความร้อน โอโซน และสารเคมีบางชนิด ใช้ทำซีล ปะเก็น โอริง และชิ้นส่วนในระบบท่อ

EPS — Electronic Pressure Scanner / Encapsulated PostScript / Emergency Power Supply

EPS อาจหมายถึงเครื่องสแกนความดันแบบอิเล็กทรอนิกส์ ไฟล์ Encapsulated PostScript หรือระบบจ่ายไฟฉุกเฉินในโรงงาน

EQ, eq — Equation

EQ หรือ eq หมายถึงสมการ ใช้ในเอกสารคำนวณ วิศวกรรม และแบบจำลองทางคณิตศาสตร์

ERM — Enterprise Resource Manufacturing

ERM คือระบบบริหารทรัพยากรด้านการผลิตในระดับองค์กร ใช้เชื่อมโยงข้อมูลการผลิต วัตถุดิบ และการบริหารโรงงาน

ERP — Enterprise Resource Planning / Effective Radiated Power

ERP อาจหมายถึงระบบวางแผนทรัพยากรองค์กร หรือกำลังส่งแผ่รังสีเทียบเท่าในงานสื่อสารไร้สาย

ERW — Electric-Resistance Welded

ERW คือท่อหรือชิ้นงานที่เชื่อมด้วยความต้านทานไฟฟ้า ใช้ในงานท่ออุตสาหกรรมและโครงสร้างโลหะ

ESD — Emergency Shutdown / Electrostatic Discharge

ESD อาจหมายถึงระบบหยุดฉุกเฉินของโรงงาน หรือการคายประจุไฟฟ้าสถิตที่อาจทำให้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เสียหาย

ESN — Electronic Serial Number

ESN คือหมายเลขประจำอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ใช้สำหรับระบุอุปกรณ์ในระบบสื่อสารหรือระบบควบคุม

ETFE — Ethylene-Tetrafluoroethylene Copolymer

ETFE หรือ Tefzel เป็นวัสดุ Fluoropolymer ที่ทนสารเคมี ทนความร้อน และมีความแข็งแรง ใช้กับสายไฟ ฉนวน และอุปกรณ์ที่อยู่ในสภาพแวดล้อมรุนแรง

ETS — Equivalent Time Sampling

ETS คือเทคนิคการสุ่มตัวอย่างสัญญาณโดยใช้เวลาสมมูล เพื่อวัดสัญญาณความเร็วสูงด้วยเครื่องมือที่มี Sampling Rate จำกัด

Exp — Exponential Function

Exp คือฟังก์ชัน Exponential เช่น exp(–at) = e⁻ᵃᵗ ใช้ในสมการ Dynamic Process, Decay, Control Response และการวิเคราะห์ระบบเชิงเวลา

---

F

F — Frequency

F หรือ Frequency คือความถี่ของสัญญาณ มีหน่วยเป็นเฮิรตซ์ ใช้ในงานไฟฟ้า การสื่อสาร Vibration และ Signal Processing

F — Farad

Farad คือหน่วยค่าความจุไฟฟ้าในระบบ SI โดย 1 F เท่ากับ 1 ampere-second per volt ใช้ในงาน Capacitor และวงจรไฟฟ้า

°F — Degrees Fahrenheit

°F คือหน่วยวัดอุณหภูมิแบบฟาเรนไฮต์ โดยแปลงเป็นองศาเซลเซียสได้จากสมการ t°C = (t°F − 32) / 1.8

FAT — Factory Acceptance Testing

FAT คือการทดสอบระบบหรืออุปกรณ์ที่โรงงานผู้ผลิตก่อนส่งมอบ ใช้ตรวจสอบ Function, Interlock, Alarm, I/O และ Logic ว่าตรงตามข้อกำหนดโครงการ

FBAP — Function Block Application Process

FBAP คือกระบวนการทำงานของ Function Block ในระบบ FOUNDATION Fieldbus ใช้จัดการตรรกะควบคุมและการสื่อสารระหว่างอุปกรณ์ภาคสนาม

FBD — Function Block Diagram

FBD คือรูปแบบการเขียนโปรแกรม PLC หรือ Control Logic ด้วยบล็อกฟังก์ชัน เหมาะกับงานควบคุม Process, Interlock และ Signal Processing

FBG — Fiber Bragg Grating

FBG คือเซนเซอร์ใยแก้วนำแสงที่ใช้หลักการสะท้อนความยาวคลื่นเฉพาะ ใช้วัดอุณหภูมิ ความเครียด และแรงดันในงานอุตสาหกรรม

FC — Flow Controller

FC คือ Controller ที่ควบคุมอัตราการไหลของของไหล โดยรับค่า Flow จาก Flow Transmitter แล้วสั่งงาน Control Valve หรือ Pump

FCC — Fluid Catalytic Cracking Unit

FCC คือหน่วยแตกโมเลกุลน้ำมันด้วยตัวเร่งปฏิกิริยาในโรงกลั่น ใช้เปลี่ยนไฮโดรคาร์บอนหนักให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูงขึ้น

FCOR — Filtering and Correlation Method

FCOR คือวิธีการกรองสัญญาณและหาความสัมพันธ์ของข้อมูล ใช้ในงานวิเคราะห์สัญญาณและ Process Data

FCS — Frame Check Sequence

FCS คือชุดข้อมูลตรวจสอบความถูกต้องของเฟรมข้อมูลในระบบสื่อสาร ใช้ช่วยตรวจจับความผิดพลาดระหว่างการส่งข้อมูล

FDE — Fault Disconnection Electronics

FDE คือวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้ตัดการเชื่อมต่อเมื่อเกิด Fault เพื่อป้องกันความเสียหายของระบบหรืออุปกรณ์

FDL — Fieldbus Data Link

FDL คือชั้น Data Link ของระบบ Fieldbus ทำหน้าที่จัดการการส่งข้อมูลระหว่างอุปกรณ์ในเครือข่ายอุตสาหกรรม

FDMA — Frequency Division Multiple Access

FDMA คือเทคนิคแบ่งช่องสัญญาณตามความถี่ เพื่อให้อุปกรณ์หลายตัวสื่อสารร่วมกันได้

FDS — Flame-Detection System

FDS คือระบบตรวจจับเปลวไฟ ใช้ใน Burner, Furnace, Boiler และระบบป้องกันอัคคีภัย

FDT — Field Device Tool

FDT คือ Framework บนระบบ Windows สำหรับตั้งค่า ตรวจสอบ และวิเคราะห์อุปกรณ์ภาคสนามในระบบ Automation

FE — Final Elements

FE คืออุปกรณ์ปลายทางที่รับคำสั่งจาก Controller แล้วส่งผลต่อ Process เช่น Control Valve, Damper, Motor Starter และ Actuator

FEED — Front End Engineering and Design

FEED คืองานออกแบบวิศวกรรมเบื้องต้นก่อนเข้าสู่การออกแบบรายละเอียดและก่อสร้าง ใช้กำหนดขอบเขตโครงการ งบประมาณ และแนวทางเทคนิคหลัก

FEGT — Furnace Exit Gas Temperature

FEGT คืออุณหภูมิก๊าซที่ทางออกของ Furnace ใช้ประเมินประสิทธิภาพการเผาไหม้ การถ่ายเทความร้อน และสภาพการทำงานของ Boiler

FEP — Fluorinated Ethylene Propylene

FEP คือพลาสติก Fluoropolymer ที่ทนสารเคมีและทนความร้อน ใช้ทำฉนวนสายไฟ ท่อ และชิ้นส่วนที่สัมผัสสารกัดกร่อน

FES — Fixed End System

FES คือระบบปลายทางแบบคงที่ในระบบสื่อสารหรือระบบควบคุม ใช้เป็นจุดเชื่อมต่อหลักของข้อมูล

FF-HSE — FOUNDATION Fieldbus High-Speed Ethernet

FF-HSE คือเครือข่ายความเร็วสูงของ FOUNDATION Fieldbus ที่ใช้ Ethernet สำหรับเชื่อมต่อระบบควบคุมและอุปกรณ์ระดับสูง

FFT — Fast Fourier Transform

FFT คือวิธีคำนวณ Fourier Transform อย่างรวดเร็ว ใช้แปลงสัญญาณจากโดเมนเวลาเป็นโดเมนความถี่ในงาน Vibration, Analyzer และ Signal Processing

FH — Frequency Hopping

FH คือเทคนิคการเปลี่ยนความถี่ส่งสัญญาณไปเรื่อย ๆ เพื่อลดการรบกวนและเพิ่มความปลอดภัยในการสื่อสารไร้สาย

Fhp — Fractional Horsepower

Fhp คือมอเตอร์ที่มีกำลังต่ำกว่า 1 แรงม้า เช่น มอเตอร์ 1/4 hp ใช้ในพัดลม ปั๊มขนาดเล็ก และอุปกรณ์ Auxiliary

FHSS — Frequency Hopped Spread Spectrum

FHSS คือเทคนิคสื่อสารแบบ Spread Spectrum ที่เปลี่ยนความถี่ตามลำดับที่กำหนด ใช้ลดผลกระทบจากสัญญาณรบกวน

FI — Flow Indicator

FI คือเครื่องแสดงค่าอัตราการไหล ใช้ให้ผู้ปฏิบัติงานเห็นค่า Flow ของของเหลว ก๊าซ หรือไอน้ำในระบบ Process

FIA — Flow Injection Analyzer

FIA คือเครื่องวิเคราะห์สารเคมีแบบฉีดตัวอย่างเข้าสู่กระแสไหล ใช้ในห้องปฏิบัติการและระบบวิเคราะห์ต่อเนื่อง

FIC — Flow Indicator Controller

FIC คืออุปกรณ์หรือฟังก์ชันควบคุมอัตราการไหลที่แสดงค่า Flow และควบคุม Output ไปยัง Final Element

FID — Flame Ionization Detector

FID คือ Detector ที่ใช้เปลวไฟไฮโดรเจนตรวจวัดสารอินทรีย์ระเหย นิยมใช้ใน Gas Chromatography และระบบวิเคราะห์ไฮโดรคาร์บอน

FIE — Flame Ionization Element

FIE คือส่วนประกอบตรวจวัดแบบ Flame Ionization ที่ใช้เป็นองค์ประกอบของเครื่อง Analyzer

FIFO — First-In, First-Out

FIFO คือหลักการจัดลำดับข้อมูลหรือวัสดุแบบเข้าก่อนออกก่อน ใช้ใน Buffer, Queue, Inventory และระบบควบคุมข้อมูล

Fig. — Figure

Fig. หมายถึงรูปหรือภาพประกอบในเอกสารทางเทคนิค เช่น Diagram, Graph หรือ Illustration

FISCO — Fieldbus Intrinsic Safety Concept

FISCO คือแนวคิดการออกแบบ FOUNDATION Fieldbus ให้ปลอดภัยแบบ Intrinsically Safe สำหรับพื้นที่อันตราย

fl. — Fluid

fl. หมายถึงของไหล ซึ่งครอบคลุมทั้งของเหลวและก๊าซในระบบ Process

fl. oz. — Fluid Ounce

fl. oz. คือหน่วยปริมาตรของเหลวในระบบอังกฤษ โดย 1 fluid ounce มีค่าประมาณ 29.57 cc

FM — Frequency Modulated

FM คือการมอดูเลตสัญญาณด้วยการเปลี่ยนความถี่ ใช้ในระบบสื่อสารและเครื่องมือวัดบางประเภท

FMCW — Frequency Modulated Carrier Wave

FMCW คือเทคนิคส่งคลื่นที่เปลี่ยนความถี่อย่างต่อเนื่อง ใช้ใน Radar Level Transmitter และระบบวัดระยะทาง

FMEA — Failure Mode and Effects Analysis

FMEA คือการวิเคราะห์รูปแบบความเสียหายและผลกระทบ ใช้ประเมินความเสี่ยงของอุปกรณ์ ระบบควบคุม และกระบวนการผลิต

FMEDA — Failure Modes, Effects and Diagnostic Analysis

FMEDA คือการวิเคราะห์ความเสียหาย ผลกระทบ และความสามารถในการตรวจจับความผิดปกติ ใช้ในงาน Functional Safety และการประเมินค่า SIL

FMS — Fieldbus Message Specification / Fieldbus Messaging Services

FMS คือข้อกำหนดหรือบริการส่งข้อความในระบบ Fieldbus ใช้จัดการข้อมูลระหว่างอุปกรณ์ในเครือข่ายอุตสาหกรรม

FO — Fiber Optic / Fail Open

FO อาจหมายถึงใยแก้วนำแสงสำหรับส่งข้อมูล หรือสถานะ Fail Open ของวาล์วเมื่อสูญเสียพลังงานหรือสัญญาณควบคุม

FOP — Fiber-Optic Probe

FOP คือหัววัดใยแก้วนำแสง ใช้ส่งหรือรับสัญญาณแสงในงานวัดอุณหภูมิ วิเคราะห์สาร และตรวจจับตำแหน่ง

FOV — Field of View

FOV คือมุมมองหรือพื้นที่ที่อุปกรณ์ตรวจวัดสามารถมองเห็นได้ ใช้ในกล้อง Vision System, Infrared Camera และ Optical Sensor

fp, f.p. — Freezing Point

Freezing Point คือจุดเยือกแข็งของสาร ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่ของเหลวเริ่มเปลี่ยนสถานะเป็นของแข็ง

FPC — Fine Particle Content

FPC คือปริมาณอนุภาคละเอียดในวัสดุหรือของไหล ใช้ในงานฝุ่น ผง และคุณภาพผลิตภัณฑ์

FPD — Flame Photometric Detector

FPD คือ Detector ที่ใช้เปลวไฟวัดสารบางกลุ่ม เช่น ซัลเฟอร์และฟอสฟอรัส นิยมใช้ใน Gas Chromatography

FPM, fpm, ft/min — Feet per Minute

FPM คือหน่วยความเร็วเชิงเส้นฟุตต่อนาที ใช้ในงานลม สายพาน และการไหลของอากาศ โดย 1 ft/min เท่ากับ 0.3048 m/min

fps, ft/s — Feet per Second

fps คือหน่วยความเร็วฟุตต่อวินาที ใช้ในงาน Fluid Flow, Gas Velocity และระบบระบายอากาศ โดย 1 ft/s เท่ากับ 0.3048 m/s

FRC — Flow Recording Controller

FRC คือ Controller ที่ควบคุมและบันทึกค่าอัตราการไหล ใช้ในระบบ Process ที่ต้องมีข้อมูลย้อนหลังของ Flow

FRM — Frequency Response Method

FRM คือวิธีวิเคราะห์การตอบสนองของระบบต่อความถี่ ใช้ในการปรับจูนระบบควบคุมและวิเคราะห์ Dynamic Response

FS, fs — Full Scale

FS คือค่าช่วงวัดเต็มสเกลของเครื่องมือวัด เช่น Pressure Transmitter 0–10 bar มี Full Scale เท่ากับ 10 bar

FSC — Fail Safe Controller

FSC คือ Controller ที่ออกแบบให้เข้าสู่สถานะปลอดภัยเมื่อเกิดความผิดปกติ ใช้ในระบบ Safety และ Emergency Shutdown

FSD — Full Scale Deflection

FSD คือค่าการเบี่ยงเบนเต็มสเกลของเครื่องมือวัดแบบเข็มหรือ Analog Indicator

FSK — Frequency Shift Keying

FSK คือเทคนิคการส่งข้อมูลดิจิทัลโดยเปลี่ยนความถี่ของสัญญาณ ใช้ในระบบสื่อสารและ HART Communication

FT — Fourier Transform

FT คือการแปลง Fourier ใช้แปลงสัญญาณระหว่างโดเมนเวลาและโดเมนความถี่ในงานวิเคราะห์สัญญาณ

FTA — Fault Tree Analysis

FTA คือการวิเคราะห์ต้นไม้ความขัดข้อง ใช้หาสาเหตุเชิงตรรกะของเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ในระบบ Safety และ Reliability

FTIR — Fourier Transform Infrared

FTIR คือเทคนิควิเคราะห์สารด้วยอินฟราเรดและ Fourier Transform ใช้ตรวจองค์ประกอบสารเคมี ก๊าซ และวัสดุ

FTNIR — Fourier Transform Near Infrared

FTNIR คือเทคนิควิเคราะห์สารด้วย Near Infrared และ Fourier Transform ใช้ในอุตสาหกรรมอาหาร ยา และเคมี

FTP — File Transfer Protocol

FTP คือโปรโตคอลสำหรับถ่ายโอนไฟล์ผ่านเครือข่าย ใช้ในระบบคอมพิวเตอร์และ Automation บางระบบ

FTS — Fault-Tolerant System

FTS คือระบบที่ยังสามารถทำงานต่อได้เมื่อเกิดความผิดปกติบางส่วน ใช้ในระบบควบคุมที่ต้องการความน่าเชื่อถือสูง

FTU — Formazin Turbidity Unit

FTU คือหน่วยวัดความขุ่นของน้ำโดยอ้างอิงสารมาตรฐาน Formazin ใช้ในระบบน้ำดี น้ำเสีย และงานควบคุมคุณภาพน้ำ

G

g — ความเร่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วง / ค่าการนำไฟฟ้า

g ใช้แทนค่าความเร่งจากแรงโน้มถ่วงของโลก ซึ่งมีค่าประมาณ 9.806 m/s² และอาจใช้แทนค่าการนำไฟฟ้าในงานไฟฟ้าและ Process Instrumentation

G — Giga / Process Gain / Conductance

G อาจหมายถึง Prefix “giga” ซึ่งแทนค่า 10⁹ ใช้ในหน่วยข้อมูลและความถี่ หรือใช้แทนค่า Process Gain และ Conductance ในงานระบบควบคุมและวงจรไฟฟ้า

gal — Gallon

gal คือหน่วยปริมาตรแบบอังกฤษ โดย 1 gallon เท่ากับประมาณ 3.785 ลิตร ใช้ในงานน้ำมัน เชื้อเพลิง และระบบของไหล

GB — Gigabyte

GB คือหน่วยข้อมูลดิจิทัล เท่ากับประมาณ 1,000,000,000 bytes ใช้ในระบบคอมพิวเตอร์และ Data Storage

GbE — Gigabit Ethernet

GbE คือระบบ Ethernet ความเร็วระดับ Gigabit ใช้ในเครือข่ายอุตสาหกรรม ระบบ DCS และ Data Center

gbps, GBPS — Gigabits per Second

gbps คือหน่วยวัดอัตราการส่งข้อมูลระดับกิกะบิตต่อวินาที

Gc — Feedback Controller Transfer Function

Gc คือสมการถ่ายโอนของตัวควบคุมแบบ Feedback ใช้ในงานวิเคราะห์และออกแบบระบบควบคุมอัตโนมัติ

GC — Gas Chromatograph

GC คือเครื่องวิเคราะห์สารด้วยเทคนิค Gas Chromatography ใช้แยกและวิเคราะห์องค์ประกอบของก๊าซและสารระเหยในอุตสาหกรรมปิโตรเคมีและสิ่งแวดล้อม

g-cal — Gram Calorie

g-cal คือหน่วยพลังงานความร้อนระดับกรัมแคลอรี ใช้ในงานเคมีและอุณหพลศาสตร์

Gd — Unmeasured Disturbance Transfer Function

Gd คือสมการถ่ายโอนของ Disturbance ที่ไม่สามารถวัดได้ในระบบควบคุม

GD — Measured Disturbance Transfer Function

GD คือสมการถ่ายโอนของ Disturbance ที่สามารถวัดได้และใช้ในระบบ Feedforward Control

GD — Approximate Feedforward Transfer Function Model

GD ยังใช้แทนแบบจำลองสมการถ่ายโอนโดยประมาณสำหรับระบบ Feedforward

GEOS — Geosynchronous Earth Orbit Satellite

GEOS คือดาวเทียมวงโคจรค้างฟ้า ใช้ในระบบสื่อสารและระบบกำหนดตำแหน่ง

Gff — Feedforward Controller Transfer Function

Gff คือสมการถ่ายโอนของตัวควบคุมแบบ Feedforward ใช้ลดผลกระทบจาก Disturbance ก่อนกระทบ Process

GFC — Gas Filter Correlation

GFC คือเทคนิควิเคราะห์ก๊าซโดยใช้หลักการกรองและเปรียบเทียบสเปกตรัมของก๊าซอ้างอิง

GHz — Gigahertz

GHz คือหน่วยความถี่ระดับกิกะเฮิรตซ์ เท่ากับ 10⁹ Hz ใช้ในระบบสื่อสาร คอมพิวเตอร์ และ Microwave

GIAC — General Inquiry Access Code

GIAC คือรหัสสำหรับค้นหาและเชื่อมต่ออุปกรณ์ในระบบสื่อสารไร้สาย

GLR — Gas-to-Liquid Ratio

GLR คืออัตราส่วนระหว่างปริมาณก๊าซและของเหลว ใช้ในงาน Oil & Gas และการวิเคราะห์การไหลแบบ Multiphase

G-M — Geiger-Mueller Tube

G-M Tube คืออุปกรณ์ตรวจจับรังสีโดยใช้การแตกตัวของก๊าซภายในหลอด ใช้ในเครื่องวัดรังสีและระบบ Radiation Monitoring

Gm — Model Transfer Function

Gm คือสมการถ่ายโอนของแบบจำลอง Process ใช้ในการวิเคราะห์ระบบควบคุม

GMR — Giant Magneto Resistive

GMR คือเทคโนโลยี Magnetoresistance ที่มีความไวสูง ใช้ใน Sensor และอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล

GPH, gph — Gallons per Hour

GPH คือหน่วยอัตราการไหลแบบแกลลอนต่อชั่วโมง ใช้ในระบบเชื้อเพลิงและของไหล

Gp — Process Transfer Function

Gp คือสมการถ่ายโอนของ Process ใช้แทนพฤติกรรม Dynamic ของระบบในงาน Control Engineering

GPM, gpm — Gallons per Minute

GPM คือหน่วยอัตราการไหลแกลลอนต่อนาที ใช้ในระบบน้ำ ปั๊ม และ Utility

GPS — Global Positioning System

GPS คือระบบกำหนดตำแหน่งผ่านดาวเทียม ใช้ในงานสำรวจ การนำทาง และระบบติดตามอุปกรณ์

g — Gram

g คือหน่วยมวลกรัมในระบบ Metric

grn — Green

grn คือรหัสสี “สีเขียว” ในมาตรฐานสายไฟ โดยมักใช้แทนสาย Ground หรือสายดิน

GSC — Gas-Solid Chromatography

GSC คือเทคนิค Gas Chromatography ที่ใช้ของแข็งเป็นตัวดูดซับ

GSD — General Station Description

GSD คือไฟล์ข้อมูลอุปกรณ์ในระบบ PROFIBUS ใช้ระบุคุณสมบัติและ Parameter ของอุปกรณ์

GUI — Graphical User Interface

GUI คือส่วนติดต่อผู้ใช้งานแบบกราฟิก เช่น หน้าจอ HMI และ Software Configuration

GWR — Guided Wave Radar

GWR คือเครื่องวัดระดับแบบ Guided Wave Radar ใช้คลื่นไมโครเวฟส่งผ่าน Probe เพื่อวัดระดับของเหลวและของแข็งในถัง

Gy — Gray

Gray คือหน่วยวัดปริมาณรังสีดูดกลืนในระบบ SI โดย 1 Gy เท่ากับ 1 joule ต่อกิโลกรัม

---

H

h — Height / Hour

h ใช้แทนความสูง หรือหน่วยเวลา “ชั่วโมง” ตามบริบทของงานวิศวกรรม

H — Humidity / Henry

H อาจหมายถึงความชื้นในอากาศ หรือหน่วย Henry ซึ่งเป็นหน่วยความเหนี่ยวนำไฟฟ้าในระบบ SI

H1 — Field-Level Fieldbus

H1 คือชั้น Physical Layer ของ FOUNDATION Fieldbus ที่ความเร็ว 31.25 kbps รองรับการใช้งานในพื้นที่อันตรายแบบ Intrinsically Safe

HAD — Historical Data Access

HAD คือระบบเข้าถึงข้อมูลย้อนหลังของ Process และระบบควบคุม

H&RA — Hazard and Risk Analysis

H&RA คือการวิเคราะห์อันตรายและความเสี่ยงของระบบ กระบวนการ หรือโครงการอุตสาหกรรม

HART — Highway Addressable Remote Transducer

HART คือโปรโตคอลสื่อสารสำหรับ Smart Instrument ที่สามารถส่งข้อมูลดิจิทัลร่วมกับสัญญาณ Analog 4–20 mA ได้พร้อมกัน

HAZOP — Hazard and Operability Study

HAZOP คือกระบวนการวิเคราะห์อันตรายและปัญหาการเดินระบบ โดยพิจารณาความผิดปกติของ Process อย่างเป็นระบบ

HC — Horizontal Cross-Connect

HC คือจุดเชื่อมต่อสายสัญญาณแนวนอนในระบบเครือข่ายและระบบสื่อสาร

HCN — Hydrogen Cyanide

HCN คือก๊าซไฮโดรเจนไซยาไนด์ ซึ่งเป็นก๊าซพิษร้ายแรงในอุตสาหกรรมเคมีและการเผาไหม้

HEC — Header Error Check

HEC คือข้อมูลตรวจสอบความผิดพลาดของ Header ในระบบสื่อสารข้อมูล

HF — Hydrogen Fluoride / Hydrofluoric Acid

HF คือก๊าซ Hydrogen Fluoride หรือกรด Hydrofluoric ซึ่งเป็นสารเคมีที่กัดกร่อนรุนแรงและอันตรายสูง

HFE — Human Factors Engineering

HFE คือวิศวกรรมปัจจัยมนุษย์ ใช้ออกแบบระบบและ HMI ให้ผู้ปฏิบัติงานใช้งานได้ปลอดภัยและลดความผิดพลาด

HFT — Hardware Fault Tolerance

HFT คือความสามารถของระบบในการทนต่อความเสียหายของ Hardware โดยยังคงทำงานได้

hhv — Higher Heating Value

hhv คือค่าความร้อนสูงสุดของเชื้อเพลิง รวมพลังงานจากการควบแน่นของไอน้ำหลังการเผาไหม้

HIPS — High-Integrity Protection System

HIPS คือระบบป้องกันความปลอดภัยความน่าเชื่อถือสูง ใช้ป้องกันเหตุการณ์อันตรายใน Process Plant

HIPPS — High-Integrity Pressure Protection System

HIPPS คือระบบป้องกันแรงดันเกินแบบความน่าเชื่อถือสูง ใช้แทน Relief Valve ในบางกระบวนการ

HIST — Host Interface System Test

HIST คือการทดสอบระบบ Interface ระหว่าง Host System กับอุปกรณ์หรือระบบควบคุม

HMI — Human-Machine Interface

HMI คือหน้าจอหรือระบบที่ใช้สื่อสารระหว่างผู้ปฏิบัติงานกับเครื่องจักร เช่น Operator Station และ Touchscreen Panel

HMSD — Hexamethyldisiloxane

HMSD คือสารประกอบซิลิโคนที่ใช้ในงานเคมีและการวิเคราะห์สาร

hor. — Horizontal

hor. หมายถึงแนวนอน ใช้ใน Drawing และงานออกแบบทางวิศวกรรม

HP, hp — Horsepower

hp คือหน่วยกำลังงาน โดย 1 hp เท่ากับประมาณ 746 วัตต์ ใช้ในมอเตอร์ ปั๊ม และเครื่องจักรกล

HPLC — High-Performance Liquid Chromatography

HPLC คือเทคนิควิเคราะห์สารด้วยของเหลวแรงดันสูง ใช้ในอุตสาหกรรมยา เคมี และห้องปฏิบัติการวิเคราะห์

HSE — High-Speed Ethernet

HSE คือระบบ Ethernet ความเร็วสูงสำหรับการสื่อสารในระบบ Automation และ FOUNDATION Fieldbus ระดับ Host

HSI — Human System Interface

HSI คือระบบอินเทอร์เฟซระหว่างมนุษย์กับระบบควบคุม ครอบคลุม HMI, Alarm และระบบแสดงผล

HTG — Hydrostatic Tank Gauging

HTG คือระบบวัดระดับในถังด้วยหลักการ Hydrostatic Pressure

HTML — Hypertext Markup Language

HTML คือภาษาสำหรับสร้างเว็บเพจและระบบแสดงผลบน Web Browser

HTTP — Hypertext Transfer Protocol

HTTP คือโปรโตคอลสำหรับรับส่งข้อมูลบนระบบเว็บ

HVAC — Heating, Ventilation, and Air Conditioning

HVAC คือระบบทำความร้อน ระบายอากาศ และปรับอากาศในอาคารและโรงงาน

H/W — Hardware

H/W คืออุปกรณ์ Hardware ของระบบคอมพิวเตอร์หรือระบบควบคุม

HWD — Height, Width, Depth

HWD คือมิติของอุปกรณ์ ได้แก่ ความสูง ความกว้าง และความลึก

Hz — Hertz

Hz คือหน่วยความถี่ในระบบ SI โดย 1 Hz เท่ากับ 1 รอบต่อวินาที

---

I

I — Integral Time

I คือค่า Integral Time ใน PID Controller ใช้กำหนดการสะสม Error เพื่อกำจัด Offset ของระบบควบคุม

IA — Instrument Air

IA คือลมเครื่องมือที่ใช้กับระบบ Pneumatic Instrument, Control Valve และ Actuator โดยต้องผ่านการกรองและลดความชื้น

IAC — Inquiry Access Code

IAC คือรหัสสำหรับค้นหาและเชื่อมต่ออุปกรณ์ในระบบสื่อสาร

IAE — Integral of Absolute Error

IAE คือค่ารวมของ Absolute Error ตามเวลา ใช้ประเมินประสิทธิภาพของระบบควบคุม

I&C — Instrumentation and Control / Information and Control

I&C คือระบบเครื่องมือวัดและควบคุม หรือระบบข้อมูลและควบคุมในโรงงานอุตสาหกรรม

I&E — Instrument and Electrical

I&E หมายถึงงานด้านเครื่องมือวัดและไฟฟ้าในโรงงานอุตสาหกรรม

IAQ — Indoor Air Quality

IAQ คือคุณภาพอากาศภายในอาคาร ใช้ประเมินสภาพแวดล้อมและความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน

ibidem — In the Same Place

ibidem เป็นคำภาษาละติน หมายถึง “ในที่เดียวกัน” ใช้ในการอ้างอิงเอกสาร

IC — Integrated Circuit / Intermediate Cross-Connect / Inorganic Carbon

IC อาจหมายถึงวงจรรวม จุดเชื่อมต่อกลางของระบบสื่อสาร หรือคาร์บอนอนินทรีย์ในงานวิเคราะห์น้ำ

ICA — Independent Computing Architecture

ICA คือสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์แบบแยกอิสระ ใช้ในระบบ Network Computing

ICCMS — Inadequate Core Cooling Monitoring System

ICCMS คือระบบเฝ้าระวังการระบายความร้อนของแกนปฏิกรณ์นิวเคลียร์

ICMP — Internet Control Message Protocol

ICMP คือโปรโตคอลสำหรับจัดการและตรวจสอบเครือข่าย เช่น คำสั่ง Ping

ICP — Inductively Coupled Plasma

ICP คือเทคนิคสร้างพลาสมาด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้า ใช้ในเครื่องวิเคราะห์ธาตุระดับ Trace Element

ID — Inside Diameter

ID คือเส้นผ่านศูนย์กลางด้านในของท่อหรืออุปกรณ์

i.e. — Id Est

i.e. เป็นคำย่อภาษาละติน หมายถึง “กล่าวคือ” หรือ “นั่นคือ”

IEH — Instrument Engineers’ Handbook

IEH คือหนังสืออ้างอิงด้าน Instrumentation และ Control ที่ได้รับความนิยมในวงการวิศวกรรม

IETF — Internet Engineering Task Force

IETF คือองค์กรพัฒนามาตรฐานด้านอินเทอร์เน็ตและโปรโตคอลเครือข่าย

IIS — Internet Information Server

IIS คือ Web Server ของ Microsoft สำหรับให้บริการเว็บไซต์และระบบเครือข่าย

IL — Instruction List

IL คือรูปแบบภาษาโปรแกรม PLC แบบข้อความลำดับคำสั่ง คล้ายภาษา Assembly

ILD — Instrument Loop Diagrams

ILD คือแบบแผนผังวงจรสัญญาณของ Instrument Loop แสดงการเชื่อมต่อระหว่าง Field Device, Junction Box, Marshalling และ DCS/PLC

IMC — Internal Model Control

IMC คือเทคนิคควบคุมที่ใช้แบบจำลองของ Process ภายใน Controller เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการควบคุม

iMEMS — Integrated Microelectromechanical System

iMEMS คือระบบ MEMS แบบรวมวงจร ใช้ใน Sensor ขนาดเล็ก เช่น Accelerometer และ Gyroscope

in. — Inch

in. คือหน่วยความยาวนิ้ว โดย 1 นิ้วเท่ากับ 25.4 มิลลิเมตร

InGaAs — Indium Gallium Arsenide

InGaAs คือวัสดุสารกึ่งตัวนำชนิด Indium Gallium Arsenide ใช้ใน Sensor และ Detector สำหรับตรวจจับแสงอินฟราเรด โดยเฉพาะในงาน Fiber Optic Communication และ Spectroscopy

in-lb — Inch-Pound

in-lb คือหน่วยแรงบิดแบบนิ้ว-ปอนด์ โดย 1 in-lb มีค่าประมาณ 0.113 N·m ใช้ในงาน Torque ของอุปกรณ์ขนาดเล็กและงานประกอบเครื่องมือ

I/O — Input/Output

I/O คือสัญญาณอินพุตและเอาต์พุตของระบบควบคุม ใช้เชื่อมต่อระหว่าง PLC, DCS และอุปกรณ์ภาคสนาม เช่น Sensor, Switch และ Actuator

I-P — Current-to-Pressure Conversion

I-P คืออุปกรณ์แปลงสัญญาณกระแสไฟฟ้า เช่น 4–20 mA ให้เป็นสัญญาณลม เช่น 3–15 psi เพื่อควบคุม Pneumatic Control Valve

IP — Internet Protocol / Ionization Potential

IP อาจหมายถึง Internet Protocol ซึ่งใช้ในการสื่อสารข้อมูลผ่านเครือข่าย หรือ Ionization Potential ซึ่งเป็นพลังงานที่ใช้ในการทำให้อะตอมสูญเสียอิเล็กตรอน

IPA — Isopropyl Alcohol

IPA คือสาร Isopropyl Alcohol ใช้ทำความสะอาดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องมือวัด และพื้นผิวในงานอุตสาหกรรม

IPL — Independent Protection Layer

IPL คือชั้นการป้องกันอิสระในงาน Process Safety เช่น Alarm, SIS, Relief Valve หรือ Operator Response ที่ช่วยลดความเสี่ยงของอุบัติเหตุ

IPTS — International Practical Temperature Scale

IPTS คือมาตรฐานอ้างอิงการวัดอุณหภูมิในระดับสากล

IR — Infrared

IR คือคลื่นอินฟราเรด ใช้ในงานวัดอุณหภูมิ การวิเคราะห์ก๊าซ และระบบตรวจจับแบบไม่สัมผัส

IS — Intermediate System

IS คือระบบกลางสำหรับเชื่อมต่อหรือจัดการการสื่อสารข้อมูลระหว่างเครือข่าย

ISAB — Ionic Strength Adjustment Buffer

ISAB คือสารละลายที่ใช้ปรับ Ionic Strength ในงานวิเคราะห์ด้วย Ion Selective Electrode เพื่อเพิ่มความแม่นยำของการวัด

ISE — Integral of Squared Error / Ion Selective Electrode

ISE อาจหมายถึงค่ารวมของความผิดพลาดยกกำลังสองในงานวิเคราะห์ระบบควบคุม หรือ Ion Selective Electrode ซึ่งใช้วัดความเข้มข้นของไอออนเฉพาะชนิด

ISFET — Ion-Selective Field-Effect Transistor

ISFET คือ Sensor แบบ Semiconductor สำหรับวัดไอออน เช่น pH โดยใช้หลักการ Field-Effect Transistor

ISM — Industrial, Scientific, Medical

ISM คือย่านความถี่ที่กำหนดสำหรับงานอุตสาหกรรม วิทยาศาสตร์ และการแพทย์ เช่น ระบบ Wi-Fi และ Wireless Instrument

ISP — Internet Service Provider / Interoperable System Provider

ISP อาจหมายถึงผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต หรือผู้ให้บริการระบบที่สามารถทำงานร่วมกับระบบอื่นได้

IT — Information Technology

IT คือเทคโนโลยีสารสนเทศ ครอบคลุมระบบคอมพิวเตอร์ เครือข่าย Server และ Cybersecurity

ITAE — Integral of Absolute Error Multiplied by Time

ITAE คือดัชนีประเมินระบบควบคุมที่ให้น้ำหนักกับ Error ที่เกิดเป็นเวลานาน ใช้ในการปรับจูน PID Controller

ITSE — Integral of Squared Error Multiplied by Time

ITSE คือดัชนีวิเคราะห์ประสิทธิภาพของระบบควบคุม โดยให้น้ำหนักกับ Error ขนาดใหญ่และ Error ที่เกิดนาน

ITT — Intelligent Temperature Transmitters

ITT คือ Temperature Transmitter แบบ Smart ที่สามารถสื่อสาร Digital และมีฟังก์ชัน Diagnostic

JTU — Jackson Turbidity Unit

JTU คือหน่วยวัดความขุ่นของน้ำแบบดั้งเดิม ใช้ในงานวิเคราะห์คุณภาพน้ำ

IXC — Interexchange Carrier

IXC คือผู้ให้บริการเครือข่ายสื่อสารระหว่างพื้นที่หรือระหว่างภูมิภาค

---

J

J — Joule

J คือหน่วยพลังงาน งาน หรือความร้อนในระบบ SI โดย 1 Joule เท่ากับ 1 Newton-meter ใช้ในงานพลังงาน ความร้อน และอุณหพลศาสตร์

JIT — Just-In-Time

JIT คือแนวคิดการผลิตแบบทันเวลาพอดี เพื่อลด Inventory และเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการผลิต

---

K

k — Kilo

k คือ Prefix ในระบบ SI ที่หมายถึง 1000 เช่น kilogram, kilowatt และ kilopascal

K — Coefficient / Dielectric Constant

K อาจหมายถึงค่าสัมประสิทธิ์ในสมการทางวิศวกรรม หรือค่าคงที่ไดอิเล็กทริกของวัสดุ

K — Kelvin

Kelvin คือหน่วยอุณหภูมิในระบบ SI ใช้ในงาน Thermodynamics และ Process Engineering โดยไม่ใช้สัญลักษณ์องศา

K — Process Gain

K ยังใช้แทนค่า Process Gain ซึ่งแสดงความสัมพันธ์ระหว่างการเปลี่ยนแปลง Input และ Output ของ Process

kbs, kbps — Kilobits per Second

kbps คือหน่วยวัดอัตราการส่งข้อมูลระดับกิโลบิตต่อวินาที

kBps — Kilobytes per Second

kBps คือหน่วยอัตราการส่งข้อมูลระดับกิโลไบต์ต่อวินาที

k-cal — Kilogram-Calorie

k-cal คือหน่วยพลังงานความร้อน โดย 1 kcal เท่ากับประมาณ 4184 จูล

kg — Kilogram

kg คือหน่วยมวลกิโลกรัมในระบบ SI

kg-m — Kilogram-Meter

kg-m คือหน่วยแรงบิดหรือ Torque แบบกิโลกรัม-เมตร

KHP — Potassium Acid Phthalate

KHP คือสารมาตรฐานสำหรับ Calibration ในงานวิเคราะห์เคมีและการไทเทรต

kip — Kilo Pound

kip คือหน่วยแรงหรือมวลเท่ากับ 1000 ปอนด์ ใช้ในงานโครงสร้างและวิศวกรรมเครื่องกล

km — Kilometer

km คือหน่วยความยาวกิโลเมตร

KOH — Potassium Hydroxide

KOH คือสารโพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ ใช้ในอุตสาหกรรมเคมี การปรับค่า pH และการผลิตสบู่

Kp — Proportional Gain

Kp คือค่า Proportional Gain ของ PID Controller ใช้กำหนดความไวของการตอบสนองต่อ Error

kPa — Kilopascal

kPa คือหน่วยความดันกิโลปาสคาล โดย 1 kPa เท่ากับ 1000 ปาสคาล

kVA — Kilovolt-Ampere

kVA คือหน่วยกำลังไฟฟ้าปรากฏในระบบ AC

kW — Kilowatt

kW คือหน่วยกำลังไฟฟ้ากิโลวัตต์

KWD — Kilowatt Demand

KWD คือค่าความต้องการใช้กำลังไฟฟ้าสูงสุดในช่วงเวลาหนึ่ง ใช้ในงานบริหารพลังงาน

kWh — Kilowatt-Hour

kWh คือหน่วยพลังงานไฟฟ้า โดย 1 kWh เท่ากับ 3.6 × 10⁶ จูล

---

L

l, L — Liter

Liter คือหน่วยปริมาตร โดย 1 ลิตรเท่ากับ 0.001 ลูกบาศก์เมตร

L — Length / Inductance

L อาจหมายถึงความยาว หรือค่าความเหนี่ยวนำไฟฟ้าที่มีหน่วยเป็น Henry

L2F — Laser Two-Focus Anemometer

L2F คือเครื่องวัดความเร็วการไหลด้วยเลเซอร์แบบสองจุดโฟกัส ใช้ในงาน Fluid Mechanics และงานวิจัย

Lab — CIE Color Functions

Lab คือระบบพิกัดสีของ CIE ใช้อธิบายค่าความสว่างและแกนสีแดง-เขียว น้ำเงิน-เหลือง

LAN — Local Area Network

LAN คือเครือข่ายคอมพิวเตอร์ภายในพื้นที่จำกัด เช่น โรงงาน อาคาร หรือห้องควบคุม

LAS — Link Active Scheduler

LAS คืออุปกรณ์หรือฟังก์ชันที่ควบคุมลำดับการสื่อสารในระบบ FOUNDATION Fieldbus

lat — Latitude

lat คือค่าละติจูด ใช้ระบุตำแหน่งทางภูมิศาสตร์

lb — Pound

lb คือหน่วยน้ำหนักปอนด์ โดย 1 lb เท่ากับประมาณ 0.4535 กิโลกรัม

LC — Level Controller / Liquid Chromatography

LC อาจหมายถึงตัวควบคุมระดับ หรือเทคนิค Liquid Chromatography สำหรับวิเคราะห์สารเคมี

LCD — Liquid Crystal Display

LCD คือจอแสดงผลแบบผลึกเหลว ใช้ใน HMI, Field Instrument และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

Lch — CIE Lightness, Chroma, Hue

Lch คือระบบพิกัดสีของ CIE ที่ใช้ค่า Lightness, Chroma และ Hue

LCM — Life Cycle Management

LCM คือการบริหารจัดการตลอดอายุการใช้งานของอุปกรณ์หรือระบบ

LCSR — Loop Current Step Response

LCSR คือการตอบสนองของกระแสใน Loop ต่อสัญญาณแบบ Step ใช้ทดสอบระบบ Instrument Loop

LD — Ladder Diagram

LD คือภาษาการเขียนโปรแกรม PLC แบบ Ladder Diagram ซึ่งใช้สัญลักษณ์คล้ายวงจร Relay Logic

LDA — Laser Doppler Anemometer

LDA คือเครื่องวัดความเร็วการไหลด้วยหลักการ Doppler ของแสงเลเซอร์

LDP — Large Display Panel

LDP คือจอแสดงผลขนาดใหญ่สำหรับแสดงข้อมูล Process และ Alarm ในห้องควบคุม

LEC — Local Exchange Carrier / Lower Explosive Limit

LEC อาจหมายถึงผู้ให้บริการเครือข่ายท้องถิ่น หรือค่าความเข้มข้นต่ำสุดของก๊าซไวไฟที่สามารถติดไฟได้

LED — Light-Emitting Diode

LED คือไดโอดเปล่งแสง ใช้เป็นไฟแสดงสถานะ จอแสดงผล และระบบส่องสว่าง

LEL — Lower Explosive Limit

LEL คือค่าความเข้มข้นต่ำสุดของก๊าซหรือไอระเหยที่สามารถจุดติดไฟได้เมื่อมีแหล่งกำเนิดประกายไฟ

LEOS — Low Earth Orbit Satellites

LEOS คือดาวเทียมวงโคจรต่ำ ใช้ในระบบสื่อสารและ Internet Satellite

LF — Linear Feet

LF คือหน่วยความยาวฟุตเชิงเส้น

LGR — Liquid-to-Gas Ratio

LGR คืออัตราส่วนระหว่างของเหลวและก๊าซ ใช้ในงานดูดซับก๊าซและระบบ Scrubber

LI — Level Indicator

LI คืออุปกรณ์แสดงค่าระดับของเหลวในถังหรือ Process Vessel

LIC — Level Indicator Controller

LIC คืออุปกรณ์ควบคุมระดับที่รวมฟังก์ชันแสดงค่าและควบคุมไว้ด้วยกัน

LIDAR — Light Detection and Ranging

LIDAR คือเทคโนโลยีวัดระยะทางด้วยเลเซอร์ ใช้ในงานสำรวจ Mapping และระบบ Automation

lim — Limit

lim หมายถึงค่าจำกัดหรือขีดจำกัดของระบบหรือสัญญาณ

lin — Linear

lin หมายถึงลักษณะเชิงเส้นของสัญญาณ สมการ หรือการตอบสนองของระบบ

liq — Liquid

liq หมายถึงของเหลว

LLC — Logical Link Control

LLC คือชั้นควบคุมการเชื่อมต่อเชิงตรรกะในระบบเครือข่ายข้อมูล

lm — Lumen

Lumen คือหน่วยฟลักซ์การส่องสว่างในระบบ SI

ln — Natural Logarithm

ln คือค่าลอการิทึมธรรมชาติฐาน e

LNG — Liquefied Natural Gas

LNG คือก๊าซธรรมชาติเหลวที่ถูกลดอุณหภูมิจนกลายเป็นของเหลวเพื่อสะดวกต่อการขนส่งและจัดเก็บ

LO — Lock Open

LO คือสถานะล็อกวาล์วให้อยู่ในตำแหน่งเปิด

LOC — Limiting Oxygen Concentration

LOC คือค่าความเข้มข้นออกซิเจนต่ำสุดที่ทำให้การเผาไหม้เกิดขึ้นได้

log, log10 — Common Logarithm

log หรือ log10 คือค่าลอการิทึมฐาน 10

LOI — Local Operation Interface

LOI คืออุปกรณ์หรือหน้าจอสำหรับควบคุมและตั้งค่าอุปกรณ์ภาคสนามโดยตรง

long. — Longitude

long. คือค่าลองจิจูด ใช้ระบุตำแหน่งทางภูมิศาสตร์

LOPA — Layers of Protection Analysis

LOPA คือวิธีวิเคราะห์ชั้นการป้องกันความเสี่ยงในระบบ Process Safety เพื่อประเมินว่ามาตรการป้องกันเพียงพอหรือไม่

LOS — Line of Sight

LOS คือแนวสายตาตรงระหว่างอุปกรณ์ส่งและรับสัญญาณ

LP / LPG — Liquefied Petroleum Gas

LPG คือก๊าซปิโตรเลียมเหลว เช่น Propane และ Butane ใช้เป็นเชื้อเพลิงในอุตสาหกรรมและครัวเรือน

LPC — Large Particle Content

LPC คือปริมาณอนุภาคขนาดใหญ่ในของไหลหรือวัสดุ

lph — Liters per Hour

lph คือหน่วยอัตราการไหลลิตรต่อชั่วโมง

lpm — Liters per Minute

lpm คือหน่วยอัตราการไหลลิตรต่อนาที

LPR — Linear Polarization Resistance

LPR คือเทคนิควัดอัตราการกัดกร่อนด้วยการวิเคราะห์ความต้านทานเชิงโพลาไรซ์

LQG — Linear Quadratic Gaussian

LQG คือเทคนิคควบคุมขั้นสูงที่รวม Linear Quadratic Regulator และ Gaussian Noise Model

LRC — Longitudinal Redundancy Check / Level Recording Controller

LRC อาจหมายถึงวิธีตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล หรือ Controller สำหรับบันทึกและควบคุมระดับ

LRL — Lower Range Limit

LRL คือค่าต่ำสุดของช่วงวัดที่อุปกรณ์รองรับได้

LRV — Lower Range Value

LRV คือค่าต่ำสุดที่ตั้งไว้สำหรับช่วงการวัดของ Instrument

LTI — Linear Time-Invariant

LTI คือระบบเชิงเส้นที่คุณสมบัติของระบบไม่เปลี่ยนตามเวลา ใช้มากในงานวิเคราะห์ระบบควบคุม เพราะสามารถใช้ Transfer Function, Frequency Response และ State-Space Model อธิบายพฤติกรรมของระบบได้อย่างเป็นระบบ

LVDT — Linear Variable Differential Transformer

LVDT คือเซนเซอร์วัดระยะเชิงเส้นที่ใช้หลักการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า นิยมใช้วัดตำแหน่งของ Valve Stem, Actuator, Turbine Servo และชิ้นส่วนเครื่องจักรที่ต้องการความแม่นยำสูง

LVN — Limiting Viscosity Number

LVN คือค่าที่ใช้ประเมินสมบัติความหนืดของพอลิเมอร์ในสารละลาย ใช้ในงานวิเคราะห์วัสดุและควบคุมคุณภาพการผลิต

lx — Lux

Lux คือหน่วยความส่องสว่างในระบบ SI มีค่าเท่ากับ lumen ต่อตารางเมตร ใช้ในงานออกแบบแสงสว่าง พื้นที่ทำงาน และระบบตรวจสอบด้วยกล้อง Vision

---

M

m — Meter / Milli / Minute

m อาจหมายถึง meter ซึ่งเป็นหน่วยความยาวพื้นฐานในระบบ SI, milli ซึ่งเป็น Prefix แทนค่า 10⁻³ หรือ minute ซึ่งเป็นหน่วยเวลา ขึ้นอยู่กับบริบทของเอกสารวิศวกรรม

M — Thousand / Mach Number / Molecular Weight / Mega

M อาจหมายถึง 1000 ในบริบททางการค้า, Mach Number ในงานการไหลความเร็วสูง, Molecular Weight หรือ mole ในงานเคมี และ Mega ซึ่งเป็น Prefix แทนค่า 10⁶

mA — Milliampere

mA คือหน่วยกระแสไฟฟ้ามิลลิแอมแปร์ โดย 1 mA เท่ากับ 0.001 A ใช้บ่อยในงาน Instrument Signal เช่น 4–20 mA

MAC — Medium Access Control

MAC คือชั้นควบคุมการเข้าถึงตัวกลางสื่อสารในระบบเครือข่าย ใช้จัดการว่าอุปกรณ์ใดสามารถส่งข้อมูลบนเครือข่ายได้ในช่วงเวลานั้น

MACID — Medium Access Control Identifier

MACID คือรหัสระบุอุปกรณ์ในระดับ Medium Access Control ใช้แยกอุปกรณ์แต่ละตัวในระบบเครือข่ายอุตสาหกรรม

MAE — Minimum Absolute Error

MAE คือค่าความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์ต่ำสุด ใช้ประเมินความแม่นยำของแบบจำลอง ระบบควบคุม หรือการคำนวณเชิงวิศวกรรม

MAOP — Maximum Allowable Operating Pressure

MAOP คือค่าความดันใช้งานสูงสุดที่อนุญาตของระบบท่อหรืออุปกรณ์แรงดัน ใช้เป็นค่าจำกัดด้านความปลอดภัยในการเดินระบบ

MAP — Manufacturing Automation Protocol

MAP คือโปรโตคอลสำหรับระบบ Manufacturing Automation ใช้เชื่อมต่ออุปกรณ์และระบบควบคุมในโรงงาน

MAU — Media Access Unit

MAU คืออุปกรณ์หรือหน่วยเชื่อมต่อกับสื่อกลางของเครือข่าย ใช้ในระบบสื่อสารข้อมูลบางประเภท

MAWP — Maximum Allowable Working Pressure

MAWP คือความดันทำงานสูงสุดที่อุปกรณ์สามารถรับได้อย่างปลอดภัยตามการออกแบบ ใช้กับ Pressure Vessel, Boiler, Heat Exchanger และอุปกรณ์แรงดัน

max. — Maximum

max. หมายถึงค่าสูงสุดของตัวแปร ช่วงวัด หรือข้อกำหนดทางวิศวกรรม

Mb — Megabit

Mb คือหน่วยข้อมูลขนาด 1,000,000 bits ใช้ในงานสื่อสารข้อมูลและ Network Speed

MB — Megabyte

MB คือหน่วยข้อมูลขนาด 1,000,000 bytes ใช้ในงาน File Size, Data Storage และหน่วยความจำ

Mbps, Mb/sec — Megabits per Second

Mbps คือหน่วยอัตราการส่งข้อมูลระดับเมกะบิตต่อวินาที ใช้ระบุความเร็วของเครือข่ายและระบบสื่อสาร

MBps, MB/sec — Megabytes per Second

MBps คือหน่วยอัตราการรับส่งข้อมูลระดับเมกะไบต์ต่อวินาที ใช้ในงาน Data Transfer และ Storage System

MC — Main Cross-Connect

MC คือจุดเชื่อมต่อหลักของระบบสายสัญญาณหรือเครือข่าย ใช้เป็นศูนย์รวมการจัดการสายสื่อสาร

mCi, mC — Millicurie

mCi คือหน่วยวัดกัมมันตภาพรังสี เท่ากับ 0.001 Ci ใช้ในงาน Radiation Monitoring และอุตสาหกรรมนิวเคลียร์

m.c.p. — Mean Candle Power

m.c.p. คือค่ากำลังส่องสว่างเฉลี่ยของแหล่งกำเนิดแสง ใช้ในงานวัดแสงและออกแบบระบบส่องสว่าง

MCR — Main Control Panel

MCR คือแผงควบคุมหลักของระบบ ใช้รวมอุปกรณ์ควบคุม สวิตช์ Indicator และ Interface สำหรับควบคุมเครื่องจักรหรือ Process

MCT — Mercury Cadmium Telluride

MCT คือวัสดุ Detector สำหรับตรวจจับรังสีอินฟราเรด ใช้ใน Gas Analyzer, Thermal Imaging และ Spectroscopy

MDBS — Mobile Data Base Station

MDBS คือสถานีฐานข้อมูลเคลื่อนที่ในระบบสื่อสารไร้สาย

MDIS — Mobile Data Intermediate System

MDIS คือระบบกลางสำหรับจัดการข้อมูลในเครือข่าย Mobile Data

m/e — Mass-to-Energy Ratio

m/e คืออัตราส่วนมวลต่อพลังงาน ใช้ในงานวิเคราะห์ฟิสิกส์และเครื่องมือวิเคราะห์บางประเภท

med. — Medium / Median

med. อาจหมายถึงขนาดกลาง หรือค่ามัธยฐานในงานสถิติ

MEDS — Medium Earth Orbit Satellite

MEDS คือดาวเทียมวงโคจรระดับกลาง ใช้ในงานสื่อสารและระบบระบุตำแหน่ง

MEMS — Microelectromechanical System

MEMS คือระบบกลไกไฟฟ้าขนาดจิ๋วที่รวมโครงสร้างเชิงกลเข้ากับวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ใช้ใน Pressure Sensor, Accelerometer และ Gyroscope

m.e.p. — Mean Effective Pressure

m.e.p. คือค่าความดันเฉลี่ยเชิงประสิทธิผล ใช้ประเมินสมรรถนะของเครื่องยนต์และเครื่องจักรกล

MES — Manufacturing Execution System

MES คือระบบบริหารและติดตามการผลิตระดับโรงงาน ใช้เชื่อมข้อมูลระหว่างระบบควบคุมหน้างานกับระบบ ERP

MeV — Mega-Electron Volt

MeV คือหน่วยพลังงานระดับเมกะอิเล็กตรอนโวลต์ ใช้ในงานนิวเคลียร์ ฟิสิกส์อนุภาค และ Radiation Measurement

MFD — Mechanical Flow Diagram

MFD คือแผนภาพการไหลเชิงกล ใช้แสดงอุปกรณ์ เครื่องจักร และเส้นทางการไหลของระบบ

MFE — Magnetic Flux Exclusion

MFE คือปรากฏการณ์หรือเทคนิคที่เกี่ยวข้องกับการกีดกันสนามแม่เหล็กออกจากวัสดุหรือบริเวณที่กำหนด

mfg — Manufacturer / Manufacturing

mfg อาจหมายถึงผู้ผลิต หรือกระบวนการผลิตในงานอุตสาหกรรม

mg — Milligram

mg คือหน่วยมวลมิลลิกรัม โดย 1 mg เท่ากับ 0.001 g

mho — Mho

mho คือหน่วยค่าการนำไฟฟ้าแบบเก่า ปัจจุบันแทนด้วยหน่วย Siemens (S)

mi — Mile

mi คือหน่วยระยะทางไมล์ โดย 1 mile เท่ากับประมาณ 1.609 km

MI — Melt Index

MI คือค่าดัชนีการไหลของพลาสติกหลอมเหลว ใช้ประเมินคุณสมบัติของพอลิเมอร์ในงานผลิตพลาสติก

MIB — Management Information Base

MIB คือฐานข้อมูลสำหรับจัดการข้อมูลอุปกรณ์ในระบบเครือข่าย ใช้ร่วมกับระบบ Network Management

micro, μ — Micro

micro หรือ μ คือ Prefix ที่หมายถึง 10⁻⁶ ใช้กับหน่วยขนาดเล็ก เช่น μA, μm และ μg

micron — Micrometer

micron คือชื่อเดิมของ micrometer มีค่าเท่ากับ 10⁻⁶ m ปัจจุบันนิยมใช้คำว่า micrometer หรือ μm มากกว่า

MIE — Minimum Ignition Energy

MIE คือพลังงานต่ำสุดที่ทำให้ก๊าซ ไอระเหย หรือฝุ่นไวไฟเกิดการติดไฟ ใช้ในงาน Hazardous Area และ Process Safety

MIMO — Multiple-Input, Multiple-Output

MIMO คือระบบที่มีหลายอินพุตและหลายเอาต์พุต ใช้ในระบบควบคุมหลายตัวแปรและระบบสื่อสารไร้สาย

MIMOSA — Machinery Information Management Open System Alliance

MIMOSA คือกลุ่มมาตรฐานเปิดสำหรับการจัดการข้อมูลเครื่องจักรและงานซ่อมบำรุงในอุตสาหกรรม

min. — Minute / Minimum / Mobile Identification Number

min. อาจหมายถึงหน่วยเวลา “นาที” ค่าต่ำสุด หรือหมายเลขระบุตัวตนของอุปกรณ์เคลื่อนที่

MIR — Multiple Internal Reflection

MIR คือเทคนิคการสะท้อนภายในหลายครั้ง ใช้ในงาน Spectroscopy และการวิเคราะห์วัสดุ

MIS — Management Information System

MIS คือระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ ใช้รวบรวม วิเคราะห์ และรายงานข้อมูลสำหรับการตัดสินใจ

ml — Milliliter

ml คือหน่วยปริมาตรมิลลิลิตร โดย 1 ml เท่ากับ 0.001 liter หรือ 1 cc

MLR — Multiple Linear Regression

MLR คือการถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ ใช้สร้างแบบจำลองความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรหลายตัวในงาน Process Data Analytics

mm — Millimeter

mm คือหน่วยความยาวมิลลิเมตร โดย 1 mm เท่ากับ 0.001 m

mmf — Magnetomotive Force

mmf คือแรงเคลื่อนแม่เหล็ก มีหน่วยเป็น ampere-turns ใช้ในงานแม่เหล็กไฟฟ้า มอเตอร์ และหม้อแปลง

MMI — Man-Machine Interface

MMI คือระบบติดต่อระหว่างผู้ปฏิบัติงานกับเครื่องจักร ปัจจุบันนิยมใช้คำว่า HMI มากกว่า

mmpy — Millimeters per Year

mmpy คือหน่วยอัตราการกัดกร่อนมิลลิเมตรต่อปี ใช้ประเมินความหนาของท่อ ถัง และอุปกรณ์ที่สูญเสียไปตามเวลา

MMS — Machine Monitoring System / Manufacturing Message Specification

MMS อาจหมายถึงระบบติดตามสภาพเครื่องจักร หรือมาตรฐานการส่งข้อความในระบบ Manufacturing Automation

MOC — Management of Change

MOC คือกระบวนการบริหารการเปลี่ยนแปลงในโรงงาน ใช้ควบคุมความเสี่ยงเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงอุปกรณ์ Process, Logic, Procedure หรือสภาวะการเดินระบบ

MODEM — Modulator/Demodulator

MODEM คืออุปกรณ์แปลงสัญญาณดิจิทัลเป็นสัญญาณที่ส่งผ่านสื่อสารได้ และแปลงกลับเป็นดิจิทัลที่ปลายทาง

MON — Motor Octane Number

MON คือค่าดัชนีออกเทนของเชื้อเพลิงภายใต้สภาวะทดสอบที่รุนแรง ใช้ประเมินคุณภาพน้ำมันเบนซิน

MOS — Metal Oxide Semiconductor

MOS คือโครงสร้างสารกึ่งตัวนำชนิด Metal Oxide Semiconductor ใช้ในวงจรอิเล็กทรอนิกส์และ Sensor

MOSFET — Metal Oxide Semiconductor Field-Effect Transistor

MOSFET คือทรานซิสเตอร์แบบ Field-Effect ที่ควบคุมการนำกระแสด้วยแรงดันไฟฟ้า ใช้ใน Power Electronics, Switching Circuit และ Drive System

mol — Mole

mol คือหน่วยพื้นฐานในระบบ SI สำหรับปริมาณสาร ใช้ในงานเคมี Process Engineering และการคำนวณปฏิกิริยาเคมี

mol. — Molecule

mol. หมายถึงโมเลกุล ซึ่งเป็นหน่วยโครงสร้างของสารที่ประกอบด้วยอะตอมตั้งแต่หนึ่งตัวขึ้นไป

MOON — M out of N Voting System

MOON คือรูปแบบ Voting Logic ที่กำหนดให้มีอุปกรณ์ M ตัวจากทั้งหมด N ตัวทำงานตรงเงื่อนไข ระบบจึงจะสั่ง Trip หรือ Action ใช้ใน Safety Instrumented System

mp, m.p. — Melting Point

Melting Point คือจุดหลอมเหลวของสาร ซึ่งเป็นอุณหภูมิที่สารเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว

MPa — Megapascal

MPa คือหน่วยความดันเมกะปาสคาล โดย 1 MPa เท่ากับ 10⁶ Pa ใช้ในงาน Hydraulic, Pressure Vessel และ High-Pressure Process

MPC — Model Predictive Control

MPC คือระบบควบคุมขั้นสูงที่ใช้แบบจำลองของ Process เพื่อคาดการณ์พฤติกรรมล่วงหน้าและคำนวณสัญญาณควบคุมที่เหมาะสม

MPFM — Multiphase Flowmeter

MPFM คือเครื่องวัดการไหลหลายเฟส ใช้วัดการไหลของน้ำมัน ก๊าซ และน้ำพร้อมกันในงาน Oil & Gas

mph, MPH, mi/h — Mile per Hour

mph คือหน่วยความเร็วไมล์ต่อชั่วโมง โดย 1 mph เท่ากับประมาณ 1.609 km/h

mps, m/s — Meters per Second

m/s คือหน่วยความเร็วเมตรต่อวินาที ใช้ในงาน Fluid Velocity, Conveyor Speed และการเคลื่อนที่เชิงกล

MPS — Manufacturing Periodic/Aperiodic Services

MPS คือบริการสื่อสารข้อมูลในระบบการผลิตที่รองรับทั้งข้อมูลแบบเป็นรอบเวลาและไม่เป็นรอบเวลา

mpy — Mills per Year

mpy คือหน่วยอัตราการกัดกร่อนในระบบอังกฤษ หมายถึงการสูญเสียความหนาเป็นหนึ่งในพันนิ้วต่อปี

mR — Milliroentgen

mR คือหน่วยวัดรังสีมิลลิโรเอนต์เกน ใช้ในงาน Radiation Measurement

mrd — Millirad

mrd คือหน่วยปริมาณรังสีดูดกลืนมิลลิแรด

mrem — Milliroentgen-Equivalent-Man

mrem คือหน่วยวัดผลกระทบทางชีวภาพของรังสีต่อมนุษย์

MRP — Material Requirement Planning / Manufacturing Resource Planning

MRP อาจหมายถึงระบบวางแผนความต้องการวัสดุ หรือระบบวางแผนทรัพยากรการผลิต ใช้จัดการวัตถุดิบ ตารางผลิต และกำลังการผลิต

ms, msec — Millisecond

ms คือหน่วยเวลาในระดับมิลลิวินาที โดย 1 ms เท่ากับ 0.001 s ใช้ในงาน Sampling, Response Time และ Communication Timing

MS — Mass Spectrometer / Microsoft

MS อาจหมายถึงเครื่อง Mass Spectrometer สำหรับวิเคราะห์มวลของสาร หรือ Microsoft ในบริบทด้านซอฟต์แวร์

MSA — Metropolitan Statistical Area

MSA คือพื้นที่สถิติมหานคร ใช้ในงานข้อมูลประชากร เศรษฐกิจ และภูมิศาสตร์

MSB — Most Significant Bit

MSB คือบิตที่มีค่าน้ำหนักสูงสุดในข้อมูล Binary ใช้ในงาน Digital Communication และ Data Encoding

MSD — Most Significant Digit

MSD คือหลักตัวเลขที่มีค่าน้ำหนักสูงสุดในระบบตัวเลข

MSDS — Material Safety Data Sheet

MSDS คือเอกสารข้อมูลความปลอดภัยของสารเคมี ระบุข้อมูลอันตราย การจัดเก็บ การใช้งาน PPE และการรับมือเหตุฉุกเฉิน

MT — Measurement Test

MT คือการทดสอบการวัด ใช้ตรวจสอบความถูกต้องของเครื่องมือวัดหรือระบบ Instrumentation

MTBE — Methyl Tertiary Butyl Ether

MTBE คือสารเติมแต่งในน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อเพิ่มค่าออกเทน ใช้ในอุตสาหกรรมปิโตรเลียม

MTBF — Mean Time Between Failures

MTBF คือค่าเวลาเฉลี่ยระหว่างความเสียหายของอุปกรณ์ ใช้ประเมินความน่าเชื่อถือของระบบและวางแผนบำรุงรักษา

MTSO — Mobile Telephone Switching Office

MTSO คือศูนย์สวิตช์ของระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่ ใช้จัดการการเชื่อมต่อและการส่งต่อสัญญาณ

MTTF — Mean Time To Failure

MTTF คือค่าเวลาเฉลี่ยก่อนอุปกรณ์เกิดความเสียหาย ใช้กับอุปกรณ์ที่ซ่อมคืนไม่ได้หรือใช้ประเมินอายุการใช้งานโดยเฉลี่ย

MTTFD — Mean Time To Fail Dangerously

MTTFD คือค่าเวลาเฉลี่ยก่อนเกิดความเสียหายแบบอันตราย ใช้ในงาน Functional Safety และการประเมิน Performance Level

MTTFS — Mean Time To Spurious Failure

MTTFS คือค่าเวลาเฉลี่ยก่อนเกิดความเสียหายที่ทำให้ระบบสั่งงานผิดพลาดโดยไม่จำเป็น เช่น Spurious Trip

MTTR — Mean Time To Repair

MTTR คือเวลาเฉลี่ยที่ใช้ในการซ่อมแซมอุปกรณ์ให้กลับมาใช้งานได้ ใช้ประเมิน Maintainability ของระบบ

MTU — Master Terminal Unit

MTU คือหน่วยควบคุมหลักในระบบ SCADA ใช้สื่อสารกับ Remote Terminal Unit และเก็บข้อมูลจากพื้นที่ภาคสนาม

MVC — Minimum Variance Controller

MVC คือเทคนิคการควบคุมที่ออกแบบให้ค่าความแปรปรวนของ Error ต่ำที่สุด ใช้ในงานควบคุมกระบวนการขั้นสูงเพื่อเพิ่มความเสถียรของระบบ

MW — Megawatt

MW คือหน่วยกำลังไฟฟ้าระดับเมกะวัตต์ โดย 1 MW เท่ากับ 10⁶ วัตต์ ใช้ในโรงไฟฟ้า ระบบผลิตพลังงาน และโหลดอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

MWC — Municipal Waste Combustors

MWC คือระบบเตาเผาขยะชุมชน ใช้กำจัดของเสียและผลิตพลังงานจากการเผาไหม้

MWD — Molecular Weight Distribution

MWD คือการกระจายตัวของน้ำหนักโมเลกุลในพอลิเมอร์ ใช้ประเมินคุณสมบัติของวัสดุและคุณภาพผลิตภัณฑ์พลาสติก

---

N

N — Newton

N คือหน่วยแรงในระบบ SI โดย 1 Newton เท่ากับ 1 kg·m/s² ใช้ในงานกลศาสตร์ เครื่องจักร และการคำนวณแรง

n — Nano / Refractive Index

n อาจหมายถึง Prefix “nano” หรือค่าดัชนีหักเหของแสงในงาน Optical Instrumentation

N₀ — Avogadro’s Number

N₀ คือค่าคงที่อาโวกาโดร มีค่าประมาณ 6.023 × 10²³ mol⁻¹ ใช้ในงานเคมีและการคำนวณจำนวนอนุภาคของสาร

N-16 — Nitrogen-16

N-16 คือไอโซโทปของไนโตรเจนที่พบในระบบนิวเคลียร์และงานตรวจวัดรังสี

NAAQS — National Ambient Air Quality Standards

NAAQS คือมาตรฐานคุณภาพอากาศโดยรอบของสหรัฐอเมริกา ใช้ควบคุมมลพิษทางอากาศ

NAP — Network Access Port/Point

NAP คือจุดเชื่อมต่อเข้าสู่ระบบเครือข่าย

NAT — Network Address Translation

NAT คือเทคนิคแปลง IP Address ในระบบเครือข่าย เพื่อให้หลายอุปกรณ์ใช้งานอินเทอร์เน็ตร่วมกัน

NB — Nominal Bore

NB คือขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางภายในของท่อในระบบอังกฤษ ใช้กำหนดขนาดท่อและอุปกรณ์ Pipe Fitting

NC, N/C — Normally Closed

NC คือหน้าสัมผัสที่อยู่ในสถานะปิดตามปกติ เมื่อไม่มีสัญญาณกระตุ้น ใช้ใน Switch, Relay และระบบ Interlock

NC — Numeric Controller

NC คือระบบควบคุมเชิงตัวเลขของเครื่องจักร เช่น CNC Machine

NDIR — Non-Dispersive Infrared

NDIR คือเทคนิควิเคราะห์ก๊าซด้วยอินฟราเรดแบบไม่แยกสเปกตรัม ใช้วัด CO₂, CO และก๊าซอื่นในระบบ Process Analyzer

NDM — Normal Disconnect Mode

NDM คือโหมดตัดการเชื่อมต่อแบบปกติในระบบสื่อสารข้อมูล

NDT — Nondestructive Testing

NDT คือการตรวจสอบวัสดุหรืออุปกรณ์โดยไม่ทำลายชิ้นงาน เช่น UT, RT, PT และ MT

NEC — National Electrical Code

NEC คือมาตรฐานงานติดตั้งไฟฟ้าของสหรัฐอเมริกา ใช้เป็นแนวทางออกแบบและติดตั้งระบบไฟฟ้าอย่างปลอดภัย

NESC — National Electrical Safety Code

NESC คือมาตรฐานความปลอดภัยด้านไฟฟ้า สำหรับระบบส่งกำลังและระบบไฟฟ้าสาธารณูปโภค

NEXT — Near-End Crosstalk

NEXT คือสัญญาณรบกวนที่เกิดจากการเหนี่ยวนำระหว่างสายสัญญาณใกล้ต้นทางของสายสื่อสาร

NIC — Network Interface Card

NIC คือการ์ดเชื่อมต่อเครือข่ายของคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ Automation

NIP — Normal Incident Pyrheliometer

NIP คือเครื่องวัดรังสีแสงอาทิตย์ที่ตกกระทบโดยตรง ใช้ในงานพลังงานแสงอาทิตย์และอุตุนิยมวิทยา

NIR — Near Infrared

NIR คือช่วงคลื่น Near Infrared ใช้ในงาน Spectroscopy และการวิเคราะห์สารแบบไม่ทำลาย

nm — Nanometer

nm คือหน่วยความยาวนาโนเมตร โดย 1 nm เท่ากับ 10⁻⁹ เมตร

NMR — Nuclear Magnetic Resonance

NMR คือเทคนิควิเคราะห์โครงสร้างโมเลกุลด้วยสนามแม่เหล็กนิวเคลียร์ ใช้ในงานเคมีและวิจัยวัสดุ

NO, N/O — Normally Open

NO คือหน้าสัมผัสที่เปิดอยู่ตามปกติ และจะปิดเมื่อได้รับสัญญาณกระตุ้น

NPS — Nominal Pipe Size

NPS คือมาตรฐานขนาดท่อแบบอังกฤษ ใช้ระบุขนาดท่อและอุปกรณ์ Pipe Fitting

NRM — Normal Response Mode

NRM คือโหมดตอบสนองปกติของระบบสื่อสารหรือระบบควบคุม

NRZ — Non-Return to Zero

NRZ คือรูปแบบการเข้ารหัสสัญญาณดิจิทัลที่ไม่มีการกลับสู่ระดับศูนย์ระหว่างบิต

NS — Nominal Size

NS คือขนาดมาตรฐานของท่อหรืออุปกรณ์

NTC — Negative Temperature Coefficient

NTC คือวัสดุหรือ Thermistor ที่ค่าความต้านทานลดลงเมื่ออุณหภูมิเพิ่มขึ้น

NTP — Network Time Protocol / Normal Temperature and Pressure

NTP อาจหมายถึงโปรโตคอลซิงโครไนซ์เวลาในเครือข่าย หรือสภาวะมาตรฐานที่ 1 atm และ 0°C

NTSC — National Television Standards Code

NTSC คือมาตรฐานระบบสัญญาณโทรทัศน์แบบ Analog

NTU — Nephelometric Turbidity Unit

NTU คือหน่วยวัดความขุ่นของน้ำโดยใช้หลักการกระเจิงของแสง

NUT — Network Update Time

NUT คือช่วงเวลาการอัปเดตข้อมูลในระบบเครือข่ายอุตสาหกรรม

---

O

OCD — Orifice-Capillary Detector

OCD คือ Detector ที่ใช้หลักการ Orifice และ Capillary ในการตรวจวัดก๊าซหรือของไหล

OD — Outside Diameter / Oxygen Demand

OD อาจหมายถึงเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของท่อ หรือค่าความต้องการออกซิเจนในระบบน้ำ

ODBC — Open Database Connectivity

ODBC คือมาตรฐานสำหรับเชื่อมต่อฐานข้อมูลจากโปรแกรมหรือระบบต่าง ๆ

OES — Optical Emission Spectrometer

OES คือเครื่องวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุด้วยการปล่อยแสงจากอะตอม ใช้ในอุตสาหกรรมโลหะและวัสดุ

oft, OFT — Optical Fiber Thermometry

OFT คือระบบวัดอุณหภูมิด้วยใยแก้วนำแสง ใช้ในพื้นที่ที่มี EMI สูงหรือสภาพแวดล้อมรุนแรง

ohm, Ω — Ohm

Ohm คือหน่วยความต้านทานไฟฟ้าในระบบ SI

OJT — On-the-Job Training

OJT คือการฝึกอบรมระหว่างปฏิบัติงานจริงในโรงงานหรือสถานประกอบการ

OLE — Object Linking and Embedding

OLE คือเทคโนโลยีของ Microsoft สำหรับเชื่อมโยงและฝังข้อมูลระหว่างโปรแกรม

OLE_DB — Object Linking and Embedding Database

OLE_DB คือเทคโนโลยีเชื่อมต่อฐานข้อมูลผ่าน OLE

OMMS — Optical Micrometer for Micromachine

OMMS คือเครื่องวัดขนาดละเอียดด้วยแสงสำหรับงาน Micromachine

ON — Octane Number

ON คือค่าดัชนีออกเทนของเชื้อเพลิง ใช้ประเมินความสามารถในการต้านการน็อกของเครื่องยนต์

OPC — OLE for Process Control

OPC คือมาตรฐานการสื่อสารข้อมูลระหว่างระบบ Automation และ Software จากผู้ผลิตต่างกัน

OP-FRIR — Open Path Fourier-Transform Infrared

OP-FRIR คือระบบตรวจวัดก๊าซแบบ Open Path ด้วย Fourier Transform Infrared

OP-HC — Open-Path Hydrocarbon

OP-HC คือระบบตรวจจับไฮโดรคาร์บอนแบบ Open Path

OP-TDLAS — Open-Path Tunable Diode-Laser Absorption Spectroscopy

OP-TDLAS คือเทคนิคตรวจวัดก๊าซด้วยเลเซอร์แบบ Open Path ที่มีความแม่นยำสูง

OP-UV — Open-Path Ultraviolet

OP-UV คือระบบตรวจวัดสารด้วยรังสีอัลตราไวโอเลตแบบ Open Path

or — Orange

or คือรหัสสี “สีส้ม” ในมาตรฐานการเดินสายไฟ

ORP — Oxidation-Reduction Potential

ORP คือค่าศักย์รีดอกซ์ของสารละลาย ใช้ประเมินสภาพ Oxidation หรือ Reduction ในระบบน้ำและ Process Chemical

OS — Operator Station / Operating System

OS อาจหมายถึงสถานีควบคุมของ Operator หรือระบบปฏิบัติการของคอมพิวเตอร์

OSFP — Open Shortest Path First

OSFP คือโปรโตคอล Routing สำหรับเครือข่าย IP

OSI — Open System Interconnect

OSI คือโมเดลมาตรฐานสำหรับอธิบายการสื่อสารข้อมูลแบบแบ่งชั้น

OSI/RM — Open System Interconnect Reference Model

OSI/RM คือโมเดลอ้างอิงของระบบสื่อสารข้อมูลแบบ OSI

OT — Operator Terminal / Open Tubular

OT อาจหมายถึงหน้าจอหรืออุปกรณ์ควบคุมของผู้ปฏิบัติงาน หรือท่อแบบ Open Tubular

OTDR — Optical Time Domain Reflectometer

OTDR คือเครื่องตรวจสอบสาย Fiber Optic โดยวิเคราะห์การสะท้อนของแสงในสาย

oz — Ounce

oz คือหน่วยน้ำหนักออนซ์ โดย 1 oz เท่ากับประมาณ 0.0283 kg

---

P

P&ID — Piping and Instrumentation Diagram

P&ID คือแบบแผนผังท่อและเครื่องมือวัด แสดงอุปกรณ์ Process, Valve, Instrument, Control Loop และการเชื่อมต่อของระบบ ใช้เป็นเอกสารหลักในการออกแบบ ก่อสร้าง เดินระบบ และซ่อมบำรุงโรงงาน

p — Pressure / Pico / Resistivity Variable

p อาจหมายถึงความดัน Prefix “pico” ซึ่งแทนค่า 10⁻¹² หรือใช้เป็นตัวแปรของค่าความต้านทานจำเพาะ

Pa — Pascal

Pascal คือหน่วยความดันและความเค้นในระบบ SI โดย 1 Pa เท่ากับ 1 N/m²

PA — Plant Air

PA คือลมโรงงานทั่วไป ใช้สำหรับงาน Utility และอุปกรณ์ที่ไม่ต้องการคุณภาพลมระดับ Instrument Air

PAC — Path Average Concentration

PAC คือค่าความเข้มข้นเฉลี่ยของก๊าซตลอดเส้นทางการวัดแบบ Open Path

PAL — Phase Alternating Line

PAL คือมาตรฐานสัญญาณโทรทัศน์แบบ Analog

PAN — Personal Area Network

PAN คือเครือข่ายระยะใกล้ส่วนบุคคล เช่น Bluetooth และ Wireless Peripheral

Pas, Pa·s — Pascal-Second

Pa·s คือหน่วยความหนืดแบบ Dynamic Viscosity ในระบบ SI

PAS — Process Automation System

PAS คือระบบ Automation สำหรับควบคุมกระบวนการผลิต ถือเป็นวิวัฒนาการต่อจากระบบ DCS แบบดั้งเดิม

PB — Proportional Band

PB คือช่วงสัดส่วนของ Controller โดยสัมพันธ์กลับกับค่า Gain ของ Controller

PC — Personal Computer / Pressure Controller

PC อาจหมายถึงคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล หรือ Controller สำหรับควบคุมความดัน

PCA — Principal Component Analysis

PCA คือเทคนิควิเคราะห์ข้อมูลหลายตัวแปรเพื่อลดมิติข้อมูลและค้นหารูปแบบสำคัญ

PCCS — Personal Computer Control System

PCCS คือระบบควบคุมที่ใช้คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลเป็นศูนย์กลางการควบคุม

PCDD — Polychlorinated Dibenzo-p-Dioxine

PCDD คือกลุ่มสารไดออกซินที่เป็นสารพิษจากกระบวนการเผาไหม้และอุตสาหกรรมเคมี

PCDF — Polychlorinated Dibenzo Furans

PCDF คือสารพิษกลุ่มฟิวแรนที่เกิดจากกระบวนการเผาไหม้และอุตสาหกรรมบางประเภท

PCR — Principal Component Regression

PCR คือเทคนิคการวิเคราะห์ Regression โดยใช้ Principal Component เพื่อลดปัญหาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร

PCS — Process Control System / Personal Communication Services

PCS อาจหมายถึงระบบควบคุมกระบวนการ หรือระบบสื่อสารส่วนบุคคล

pct — Percent

pct คือเปอร์เซ็นต์ หรือค่าร้อยละ

PCTFE — Polychlorotrifluoroethylene

PCTFE คือพลาสติก Fluoropolymer ที่ทนสารเคมีและอุณหภูมิต่ำ ใช้ในงานซีล วาล์ว และระบบ Cryogenic

PCV — Pressure Control Valve

PCV คือวาล์วควบคุมความดัน ใช้รักษาความดันของ Process ให้อยู่ในค่าที่กำหนด

PD — Positive Displacement / Proportional and Derivative

PD อาจหมายถึงเครื่องวัดหรือปั๊มแบบ Positive Displacement หรือโหมดควบคุมแบบ Proportional-Derivative ใน PID Controller

PDA — Personal Digital Assistant / Photodiode Array

PDA อาจหมายถึงอุปกรณ์พกพาดิจิทัล หรือชุด Photodiode Array ในเครื่องมือวิเคราะห์แสง

PDD — Pulsed Discharge Detector

PDD คือ Detector สำหรับ Gas Chromatography ที่ใช้หลักการปล่อยประจุไฟฟ้าแบบพัลส์เพื่อตรวจจับก๊าซและสารปริมาณต่ำ

PDF — Probability Density Function / Probability of Failure / Portable Document File

PDF อาจหมายถึงฟังก์ชันความหนาแน่นความน่าจะเป็นในงานสถิติและ Reliability Engineering, ความน่าจะเป็นของการเสียหาย หรือไฟล์เอกสารแบบ Portable Document Format ที่ใช้แพร่หลายในงานวิศวกรรม

PDS — Phase Difference Sensor

PDS คือเซนเซอร์ตรวจจับความต่างเฟสของสัญญาณ ใช้ในงานวัดตำแหน่ง ความเร็ว และระบบวิเคราะห์สัญญาณ

PDU — Protocol Data Unit

PDU คือหน่วยข้อมูลที่ใช้ในแต่ละชั้นของ Protocol Communication

PDVF — Polyvinylidene Fluoride

PDVF หรือ PVDF คือพลาสติก Fluoropolymer ที่ทนสารเคมีและทน UV ใช้ในท่อ เคลือบผิว และอุปกรณ์ Process

PE — Polyethylene

PE คือพลาสติก Polyethylene ใช้ในท่อ ฉนวนสายไฟ และภาชนะบรรจุสารเคมี

PED — Pressure Equipment Directive

PED คือข้อกำหนดของสหภาพยุโรปสำหรับอุปกรณ์แรงดัน เช่น Pressure Vessel, Boiler และ Piping System

PEEK — Poly Ether Ether Ketone

PEEK คือพลาสติกวิศวกรรมสมรรถนะสูง ทนความร้อนและสารเคมี ใช้ใน Valve Seat, Seal และชิ้นส่วนเครื่องจักร

PEL — Permissible Exposure Level

PEL คือค่าความเข้มข้นสูงสุดของสารอันตรายที่ผู้ปฏิบัติงานสามารถสัมผัสได้ตามข้อกำหนดด้านอาชีวอนามัย

PES — Programmable Electronic System

PES คือระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถโปรแกรมได้ เช่น PLC, DCS และ Safety Controller

PFA — Per-Fluoro-Alkoxy Copolymer

PFA คือวัสดุ Fluoropolymer ที่มีคุณสมบัติใกล้เคียง PTFE แต่ขึ้นรูปได้ง่ายกว่า ใช้ในงานสารเคมีและ Semiconductor

PFC — Procedure Functional Chart

PFC คือแผนภาพลำดับขั้นตอนการทำงานของระบบหรือกระบวนการ

PFD — Process Flow Diagram

PFD คือแผนภาพการไหลของกระบวนการ แสดง Equipment หลักและเส้นทางการไหลของ Process

PdM — Predictive Maintenance

PdM คือการบำรุงรักษาเชิงพยากรณ์ โดยใช้ข้อมูลสภาพเครื่องจักร เช่น Vibration, Temperature และ Oil Analysis เพื่อคาดการณ์ความเสียหายล่วงหน้า

pF — Picofarad

pF คือหน่วยค่าความจุไฟฟ้าพิโคฟารัด โดย 1 pF เท่ากับ 10⁻¹² F

PF, p.f. — Power Factor

Power Factor คืออัตราส่วนระหว่างกำลังไฟฟ้าจริงกับกำลังไฟฟ้าปรากฏในระบบ AC ใช้ประเมินประสิทธิภาพการใช้พลังงาน

PFD — Probability of Failure on Demand

PFD คือค่าความน่าจะเป็นที่ระบบ Safety จะไม่ทำงานเมื่อมีคำสั่งใช้งานจริง ใช้ในงาน SIL และ Functional Safety

PFDavg — Average Probability of Failure on Demand

PFDavg คือค่าเฉลี่ยของ Probability of Failure on Demand ตลอดรอบการทดสอบ Proof Test

PFPD — Pulsed Flame Photometric Detector

PFPD คือ Detector สำหรับ Gas Chromatography ที่ใช้เปลวไฟแบบพัลส์เพื่อตรวจวัดสารกลุ่มซัลเฟอร์และฟอสฟอรัส

PGNAA — Prompt Gamma Neutron Activation Analysis

PGNAA คือเทคนิควิเคราะห์องค์ประกอบของวัสดุด้วยนิวตรอนและรังสีแกมมา ใช้ในอุตสาหกรรมเหมืองแร่และ Cement Plant

PGC — Process Gas Chromatograph

PGC คือเครื่อง Gas Chromatograph สำหรับใช้งานต่อเนื่องใน Process Plant

pH — Potential of Hydrogen

pH คือค่าดัชนีความเป็นกรด-ด่างของสารละลาย ซึ่งคำนวณจากลอการิทึมของความเข้มข้นไฮโดรเจนไอออน

PHA — Process Hazard Analysis

PHA คือการวิเคราะห์อันตรายของกระบวนการผลิต เพื่อค้นหาและลดความเสี่ยงของอุบัติเหตุในโรงงาน

pi, pl — Poiseuille

Poiseuille คือหน่วยความหนืดในระบบ CGS

PI — Proportional and Integral / Pressure Indicator

PI อาจหมายถึงโหมดควบคุมแบบ Proportional-Integral หรือเครื่องแสดงค่าความดัน

P/I — Pneumatic to Current Conversion

P/I คืออุปกรณ์แปลงสัญญาณลมเป็นสัญญาณไฟฟ้า

PIC — Pressure Indicating Controller / Path Integrated Concentration

PIC อาจหมายถึง Controller สำหรับควบคุมความดันพร้อมแสดงค่า หรือค่าความเข้มข้นเฉลี่ยตามแนวการวัดแบบ Open Path

PID — Proportional, Integral, Derivative / Photoionization Detector

PID อาจหมายถึงรูปแบบการควบคุมแบบ Proportional-Integral-Derivative หรือ Detector แบบ Photoionization สำหรับตรวจวัดก๊าซ VOC

PI-MDC — Path Integrated Minimum Detectable Concentration

PI-MDC คือค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่ระบบ Open Path สามารถตรวจจับได้

PIMS — Process Information Management System

PIMS คือระบบบริหารข้อมูล Process สำหรับเก็บ วิเคราะห์ และรายงานข้อมูลจากโรงงาน

PIP — Process Industry Practices

PIP คือมาตรฐานและแนวปฏิบัติทางวิศวกรรมสำหรับอุตสาหกรรม Process

PIR — Precision Infrared Radiometer

PIR คือเครื่องวัดรังสีอินฟราเรดความแม่นยำสูง

PLC — Programmable Logic Controller

PLC คือระบบควบคุมแบบโปรแกรมได้ ใช้ควบคุมเครื่องจักร ระบบลำเลียง และกระบวนการอัตโนมัติในโรงงาน

PLS — Physical Layer Signaling / Partial Least Squares

PLS อาจหมายถึงการส่งสัญญาณระดับ Physical Layer หรือเทคนิควิเคราะห์ข้อมูลแบบ Partial Least Squares

PM — Photomultiplier

PM คืออุปกรณ์ขยายสัญญาณแสงในงานวัดแสงและ Radiation Detection

PMA — Physical Medium Attachment

PMA คือส่วนเชื่อมต่อกับ Physical Media ในระบบเครือข่าย

PMBC — Process Model Based Control

PMBC คือระบบควบคุมที่ใช้แบบจำลองของ Process เพื่อคำนวณการควบคุม

PMD — Photomultiplier Detector

PMD คือ Detector แบบ Photomultiplier สำหรับตรวจจับแสงความเข้มต่ำ

PMF — Probability Mass Function

PMF คือฟังก์ชันความน่าจะเป็นของตัวแปรสุ่มแบบไม่ต่อเนื่อง

PMMC — Permanent Magnet Moving Coil

PMMC คือกลไกมิเตอร์แบบขดลวดเคลื่อนที่ในสนามแม่เหล็กถาวร ใช้ใน Analog Meter

PMT — Photomultiplier Tube

PMT คือหลอดขยายสัญญาณแสงที่มีความไวสูง ใช้ใน Spectroscopy และ Radiation Instrument

POPRV — Pilot-Operated Pressure Relief Valve

POPRV คือวาล์วนิรภัยแบบ Pilot Operated ใช้ควบคุมการเปิดระบายแรงดันด้วย Pilot Valve

PP — Polypropylene

PP คือพลาสติก Polypropylene ใช้ในงานท่อ ถัง และอุปกรณ์ Process Chemical

ppb — Parts per Billion

ppb คือหน่วยความเข้มข้นระดับหนึ่งในพันล้าน ใช้ในงานวิเคราะห์ Trace Gas และคุณภาพน้ำ

ppm — Parts per Million

ppm คือหน่วยความเข้มข้นระดับหนึ่งในล้าน ใช้ในงานวิเคราะห์สารเคมีและก๊าซ

PPP — Point-to-Point Protocol

PPP คือโปรโตคอลสื่อสารแบบจุดต่อจุดในระบบเครือข่าย

ppt — Parts per Trillion

ppt คือหน่วยความเข้มข้นระดับหนึ่งในล้านล้าน ใช้ในงานวิเคราะห์สาร Trace Level

PRC — Pressure Recording Controller

PRC คือ Controller สำหรับควบคุมและบันทึกค่าความดัน

PRD — Pressure Relief Device

PRD คืออุปกรณ์ระบายแรงดัน เช่น Rupture Disc และ Relief Valve

precip — Precipitate / Precipitated

precip หมายถึงตะกอนที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมี หรือกระบวนการตกตะกอน

PRV — Pressure Relief Valve

PRV คือวาล์วนิรภัยสำหรับระบายแรงดันเกินในระบบ Process เพื่อป้องกันความเสียหายของอุปกรณ์

PS — Power Supply

PS คือชุดจ่ายไฟสำหรับระบบควบคุม Instrument และอุปกรณ์ไฟฟ้า

PSAT — Pre-Startup Acceptance Test

PSAT คือการทดสอบยอมรับระบบก่อนเริ่มเดินเครื่องจริง

PSD — Power Spectral Density / Photosensitive Device

PSD อาจหมายถึงการกระจายกำลังตามความถี่ของสัญญาณ หรืออุปกรณ์ไวต่อแสง

PSG — Phosphosilicate Glass

PSG คือวัสดุแก้วผสมฟอสฟอรัส ใช้ใน Semiconductor และ Optical Application

PSI — Pre-Startup Inspection

PSI คือการตรวจสอบระบบก่อนเริ่มเดินเครื่อง

psi — Pounds per Square Inch

psi คือหน่วยความดันปอนด์ต่อตารางนิ้ว โดย 1 psi เท่ากับประมาณ 6.894 kPa

PSIA — Pounds per Square Inch Absolute

psia คือค่าความดันสัมบูรณ์ที่อ้างอิงกับสุญญากาศ

PSID — Pounds per Square Inch Differential

psid คือค่าความแตกต่างของความดัน

PSIG — Pounds per Square Inch Gauge

psig คือค่าความดันเกจที่วัดเทียบกับความดันบรรยากาศ

PSK — Phase Shift Keying

PSK คือเทคนิค Modulation แบบเปลี่ยนเฟสของสัญญาณ

PSM — Process Safety Management

PSM คือระบบบริหารความปลอดภัยของกระบวนการผลิต โดยเน้นการป้องกันเหตุร้ายแรงในโรงงานอุตสาหกรรม

PSSR — Pre-Startup Safety Review

PSSR คือการตรวจสอบความปลอดภัยก่อนเริ่มเดินระบบหลังการติดตั้งหรือปรับปรุง

PSTN — Public Switched Telephone Network

PSTN คือเครือข่ายโทรศัพท์สาธารณะ

PSU — Post-Startup

PSU หมายถึงช่วงหลังเริ่มเดินระบบหรือหลัง Startup

PSV — Pressure Safety Valve

PSV คือวาล์วนิรภัยสำหรับป้องกันแรงดันเกินในระบบแรงดัน

pt — Point / Part / Pint

pt อาจหมายถึงจุด ส่วน หรือหน่วยปริมาตร pint

PTB — Physikalisch-Technische Bundesanstalt

PTB คือสถาบันมาตรวิทยาแห่งประเทศเยอรมนี

PTC — Positive Temperature Coefficient

PTC คือวัสดุหรือ Thermistor ที่ค่าความต้านทานเพิ่มขึ้นเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น

PTFE — Polytetrafluoroethylene

PTFE หรือ Teflon คือวัสดุ Fluoropolymer ที่ทนสารเคมีและมีแรงเสียดทานต่ำ ใช้ใน Seal, Gasket และ Valve Seat

PUVF — Pulsed Ultraviolet Fluorescence

PUVF คือเทคนิคตรวจวัดก๊าซด้วยการเรืองแสงจากรังสีอัลตราไวโอเลตแบบพัลส์

PV — Process Variable / Primary Variable

PV คือค่าที่วัดได้จาก Process เช่น Temperature, Pressure หรือ Flow และใน HART ยังหมายถึง Primary Variable

PVC — Polyvinyl Chloride

PVC คือพลาสติก Polyvinyl Chloride ใช้ในท่อ รางสายไฟ และงานก่อสร้าง

PVDF — Polyvinylidene Fluoride

PVDF คือ Fluoropolymer ที่ทนสารเคมีและ UV ใช้ในงาน Process Chemical และ Semiconductor

PVLO — Process Variable Low

PVLO คือสถานะที่ค่า Process Variable ต่ำกว่าค่ากำหนด

PVHI — Process Variable High

PVHI คือสถานะที่ค่า Process Variable สูงกว่าค่ากำหนด

PWM — Pulse Width Modulation

PWM คือเทคนิคควบคุมพลังงานหรือสัญญาณด้วยการเปลี่ยนความกว้างของ Pulse ใช้ใน Inverter, Motor Drive และ Power Electronics

PWR — Pressurized Water Reactor

PWR คือเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์แบบใช้น้ำแรงดันสูง

PZT — Lead-Zirconate-Titanate Ceramic

PZT คือวัสดุ Piezoelectric Ceramic ใช้ใน Sensor, Actuator และ Ultrasonic Transducer

---

Q

q — Flow Rate / Electric Charge

q อาจหมายถึงอัตราการไหลของของไหล หรือประจุไฟฟ้าที่มีหน่วยเป็น Coulomb

q⁻¹ — Backward Shift Operator

q⁻¹ คือโอเปอเรเตอร์เลื่อนเวลาย้อนกลับ ใช้ในระบบควบคุมแบบดิจิทัลและ Signal Processing

Q — Quantity of Heat / Electric Charge

Q อาจหมายถึงปริมาณความร้อนในหน่วยจูล หรือปริมาณประจุไฟฟ้า

°Q — Quevenne Degrees of Liquid Density

°Q คือหน่วยวัดความหนาแน่นของของเหลว

QA — Quality Assurance

QA คือกระบวนการประกันคุณภาพ เพื่อให้ผลิตภัณฑ์และงานวิศวกรรมเป็นไปตามมาตรฐาน

QAM — Quadrature Amplitude Modulation

QAM คือเทคนิค Modulation ที่เปลี่ยนทั้ง Amplitude และ Phase ของสัญญาณ ใช้ในระบบสื่อสารดิจิทัล

QCM — Quartz Crystal Microbalance

QCM คือเซนเซอร์วัดมวลละเอียดสูงโดยอาศัยการเปลี่ยนแปลงความถี่ของผลึกควอตซ์

QPSK — Quadrature Phase Shift Keying

QPSK คือเทคนิค Modulation แบบเปลี่ยนเฟสสี่สถานะ ใช้ในระบบสื่อสารดิจิทัล

qt — Quart

qt คือหน่วยปริมาตร quart โดย 1 qt เท่ากับประมาณ 0.9463 ลิตร

QV — Quaternary Variable

QV คือค่าตัวแปรลำดับที่สี่ในระบบ HART Device Variable

---

R

r — Radius / rad

r อาจหมายถึงรัศมี หรือ radian ในงานคณิตศาสตร์และวิศวกรรม

r² — Multiple Regression Coefficient

r² หรือ Coefficient of Determination คือค่าที่ใช้บ่งชี้ความสามารถของแบบจำลอง Regression ในการอธิบายข้อมูลจริง

R — Electrical Resistance / Thermal Resistance / Gas Constant / Roentgen

R อาจหมายถึงค่าความต้านทานไฟฟ้าในหน่วยโอห์ม, ค่าความต้านทานความร้อน, ค่าคงที่ของก๊าซในงาน Thermodynamics หรือหน่วยรังสี Roentgen สำหรับวัดการได้รับรังสีเอกซ์และรังสีแกมมา

Ra — Radium

Ra คือธาตุเรเดียม ซึ่งเป็นธาตุกัมมันตรังสี

rad — Radius / Radian / Radiation Absorbed Dose

rad อาจหมายถึงรัศมี, หน่วยมุมเรเดียน หรือหน่วยรังสีดูดกลืนแบบเดิม โดย 1 rad เท่ากับ 0.01 Gy

RADAR — Radio Detection and Ranging

RADAR คือระบบตรวจจับและวัดระยะด้วยคลื่นวิทยุ ใช้ในงานเดินเรือ การบิน ระบบตรวจจับวัตถุ และ Radar Level Measurement

RAID — Redundant Array of Inexpensive Disks

RAID คือเทคนิคจัดเก็บข้อมูลหลายฮาร์ดดิสก์ร่วมกันเพื่อเพิ่มความเร็ว ความจุ หรือความทนทานต่อความเสียหายของข้อมูล

RAM — Random Access Memory

RAM คือหน่วยความจำชั่วคราวของคอมพิวเตอร์ ใช้เก็บข้อมูลระหว่างการประมวลผล

R&D — Research and Development

R&D คือการวิจัยและพัฒนา ใช้สำหรับพัฒนาเทคโนโลยี ผลิตภัณฑ์ และกระบวนการใหม่

RASCI — Responsible, Approves, Supports, Consults, Informed

RASCI คือโมเดลกำหนดบทบาทและความรับผิดชอบของบุคลากรในโครงการหรือองค์กร

RCU — Remote Control Unit

RCU คือหน่วยควบคุมระยะไกล ใช้ควบคุมอุปกรณ์หรือระบบจากตำแหน่งอื่น

RDP — Remote Desktop Protocol

RDP คือโปรโตคอลสำหรับเข้าถึงและควบคุมคอมพิวเตอร์ระยะไกล

rem — Roentgen Equivalent Man

rem คือหน่วยวัดผลกระทบของรังสีต่อร่างกายมนุษย์แบบเดิม

rev — Revolution

rev หมายถึงการหมุนครบหนึ่งรอบ หรือหนึ่ง Cycle

Re — Reynolds Number

Re คือเลขเรย์โนลด์ ใช้บ่งชี้ลักษณะการไหลของของไหลว่าเป็น Laminar หรือ Turbulent
Re=\frac{\rho v D}{\mu}

ReD — Reynolds Number for a Particular Pipe Diameter

ReD คือค่า Reynolds Number ที่อ้างอิงกับขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางท่อเฉพาะ

RF, rf — Radio Frequency

RF คือคลื่นความถี่วิทยุ ใช้ในระบบสื่อสาร Wireless Instrumentation และ RFID

RFC — Request for Comment

RFC คือเอกสารมาตรฐานหรือข้อเสนอทางเทคนิคของระบบอินเทอร์เน็ตและเครือข่าย

RFF — Remote Fiber Fluorimetry

RFF คือระบบวิเคราะห์การเรืองแสงผ่านใยแก้วนำแสง

RFI — Radio Frequency Interference

RFI คือสัญญาณรบกวนจากคลื่นความถี่วิทยุที่อาจกระทบต่อระบบ Instrumentation และ Communication

RFQ — Request for Quote

RFQ คือเอกสารขอใบเสนอราคาจากผู้ขายหรือ Supplier

RGA — Residual Gas Analyzer

RGA คือเครื่องวิเคราะห์ก๊าซตกค้างในระบบสุญญากาศ

RGB — Red, Green, Blue

RGB คือระบบสีที่ประกอบด้วยสีแดง เขียว และน้ำเงิน ใช้ในจอแสดงผลและระบบภาพดิจิทัล

RGM — Reactive Gaseous Mercury

RGM คือปรอทในรูปก๊าซที่มีปฏิกิริยาเคมี ใช้ในงานวิเคราะห์มลพิษทางอากาศ

RH — Relative Humidity

RH คือค่าความชื้นสัมพัทธ์ของอากาศ
RH=\frac{P_{water\ vapor}}{P_{saturation}}\times100%

RI — Refractive Index

RI คือดัชนีหักเหของแสง ใช้ในงาน Optical Sensor และ Refractometer

RIP — Routing Information Protocol

RIP คือโปรโตคอล Routing สำหรับเครือข่าย IP

r(k) — Set Point

r(k) คือค่า Setpoint ของระบบควบคุมในรูปแบบ Discrete-Time

RMS, rms — Root Mean Square

RMS คือค่ารากที่สองของค่าเฉลี่ยกำลังสอง ใช้คำนวณแรงดัน กระแส และสัญญาณ AC
x_{RMS}=\sqrt{\frac{1}{T}\int_0^T x^2(t)dt}

ROI — Return on Investment

ROI คืออัตราผลตอบแทนจากการลงทุน ใช้ประเมินความคุ้มค่าของโครงการ

ROM — Read-Only Memory

ROM คือหน่วยความจำถาวรที่ใช้เก็บ Firmware หรือโปรแกรมหลักของอุปกรณ์

RON — Research Octane Number

RON คือค่าดัชนีออกเทนของเชื้อเพลิงภายใต้สภาวะทดสอบมาตรฐาน

RPC — Remote Procedure Call

RPC คือเทคนิคเรียกใช้งานฟังก์ชันหรือบริการจากระบบระยะไกลผ่านเครือข่าย

RPM, rpm, r/min — Revolutions per Minute

RPM คือหน่วยความเร็วรอบของการหมุน ใช้กับมอเตอร์ ปั๊ม และเครื่องจักร

RVP — Reid Vapor Pressure

RVP คือค่าความดันไอของเชื้อเพลิง ใช้ประเมินการระเหยของน้ำมัน

rps, r/sec — Revolutions per Second

rps คือหน่วยความเร็วรอบต่อวินาที

RRF — Risk Reduction Factor

RRF คือค่าปัจจัยลดความเสี่ยงของระบบ Safety
RRF=\frac{1}{PFD}

RRT — Relative Response Time

RRT คือเวลาที่ระบบใช้ในการกำจัดผลกระทบจาก Disturbance ส่วนใหญ่

RS — Recommended Standard

RS คือมาตรฐานหรือข้อแนะนำทางเทคนิค

RSA — Rural Service Areas

RSA คือพื้นที่บริการสื่อสารในเขตชนบท

RSS — Root Sum Squared

RSS คือวิธีรวมค่าความคลาดเคลื่อนหรือสัญญาณแบบกำลังสองรากรวม
RSS=\sqrt{x_1^2+x_2^2+x_3^2+\cdots}

RTD — Resistance Temperature Detector

RTD คือเซนเซอร์วัดอุณหภูมิที่อาศัยการเปลี่ยนแปลงค่าความต้านทานของโลหะตามอุณหภูมิ โดยนิยมใช้ Platinum RTD เช่น Pt100 เพราะมีความแม่นยำและเสถียรสูง
R_t=R_0(1+\alpha t)

RTO — Real-Time Optimization / Real-Time Operation

RTO อาจหมายถึงระบบปรับเหมาะกระบวนการแบบ Real-Time หรือการดำเนินงานแบบเวลาจริง

RTOS — Real-Time Operating System

RTOS คือระบบปฏิบัติการที่ออกแบบให้ตอบสนองต่อเหตุการณ์ภายในเวลาที่กำหนด ใช้ใน PLC, Embedded System และระบบควบคุมอุตสาหกรรม

RTR — Remote Transmission Request

RTR คือคำขอส่งข้อมูลจากอุปกรณ์ระยะไกลในระบบสื่อสาร

RTS — Ready To Send / Request To Send

RTS คือสัญญาณควบคุมการสื่อสารที่บอกว่าอุปกรณ์พร้อมส่งข้อมูล

RTS/CTS — Request To Send / Clear To Send

RTS/CTS คือระบบ Handshake สำหรับควบคุมการรับส่งข้อมูลแบบ Serial Communication

RTU — Remote Terminal Unit

RTU คืออุปกรณ์ภาคสนามในระบบ SCADA ใช้เก็บข้อมูลและควบคุมอุปกรณ์จากระยะไกล

RUDS — Reflectance Units of Dirt Shade

RUDS คือหน่วยวัดความเข้มของคราบสกปรกจากการสะท้อนแสง

RV — Relief Valve

RV คือวาล์วระบายแรงดันเกินเพื่อป้องกันอุปกรณ์เสียหาย

RWS — Remote Workstation

RWS คือสถานีทำงานระยะไกลสำหรับเข้าถึงระบบควบคุมหรือข้อมูล Process

---

S

s — Second / Laplace Variable

s คือหน่วยเวลา “วินาที” ในระบบ SI และยังใช้เป็นตัวแปรใน Laplace Transform สำหรับงาน Control System

S — Siemens

Siemens คือหน่วยค่าการนำไฟฟ้าในระบบ SI

s²y — Sample Variance of Output y

s²y คือค่าความแปรปรวนของข้อมูลตัวอย่างสำหรับ Output y
s_y^2=\frac{\sum (y_i-\bar{y})^2}{n-1}

SAP — Service Access Point

SAP คือจุดเชื่อมต่อบริการในระบบเครือข่ายและการสื่อสารข้อมูล

sat. — Saturated

sat. หมายถึงสภาวะอิ่มตัว เช่น Saturated Steam หรือ Saturated Solution

SAT — Site Acceptance Test / Supervisory Audio Tone

SAT อาจหมายถึงการทดสอบระบบที่หน้างานหลังติดตั้งเสร็จ หรือสัญญาณเสียงควบคุมในระบบสื่อสาร

SAW — Surface Acoustic Wave

SAW คือคลื่นเสียงที่เคลื่อนที่บนผิววัสดุ ใช้ใน Sensor และอุปกรณ์ RF

SC — System Codes

SC คือรหัสหรือโค้ดของระบบ

SCADA — Supervisory Control and Data Acquisition

SCADA คือระบบควบคุมและเก็บข้อมูลจากระยะไกล ใช้ในระบบไฟฟ้า น้ำมัน ก๊าซ และ Utility Plant

SCCM — Standard Cubic Centimeter per Minute

SCCM คือหน่วยอัตราการไหลของก๊าซที่อ้างอิงสภาวะมาตรฐาน

SCD — Streaming Current Detector

SCD คืออุปกรณ์ตรวจวัดกระแสประจุในระบบน้ำ ใช้ควบคุมการเติมสารเคมีใน Water Treatment

SCFH — Standard Cubic Feet per Hour

SCFH คือหน่วยอัตราการไหลของก๊าซที่อ้างอิงสภาวะมาตรฐานในหน่วยลูกบาศก์ฟุตต่อชั่วโมง

SCD — Sulfur Chemiluminescence Detector

SCD คือ Detector สำหรับตรวจวัดสารประกอบกำมะถันด้วยหลักการ Chemiluminescence

SCE — Saturated Calomel Electrode

SCE คืออิเล็กโทรดอ้างอิงชนิด Saturated Calomel ใช้ในงาน Electrochemistry และ ORP Measurement

SCFM — Standard Cubic Feet per Minute

SCFM คือหน่วยอัตราการไหลของก๊าซที่อ้างอิงสภาวะมาตรฐาน

SCM — Station Class Mark

SCM คือรหัสประเภทสถานีในระบบสื่อสาร

SCMM — Standard Cubic Meters per Minute

SCMM คือหน่วยอัตราการไหลของก๊าซแบบมาตรฐานในหน่วยลูกบาศก์เมตรต่อนาที

SCO — Synchronous Connection Oriented

SCO คือรูปแบบการสื่อสารที่เน้นการเชื่อมต่อแบบต่อเนื่องและมี Synchronization

SCOT — Support Coated Open Tubular

SCOT คือคอลัมน์ชนิดหนึ่งในงาน Gas Chromatography

SCR — Silicon-Controlled Rectifier

SCR คืออุปกรณ์ Semiconductor สำหรับควบคุมกำลังไฟฟ้า ใช้ใน Rectifier และ Power Control

SCS — Sample Control System

SCS คือระบบควบคุมการเก็บและส่งตัวอย่างในระบบ Analyzer

SD — Safe Detected Failure

SD คือความเสียหายที่ทำให้ระบบเข้าสู่สถานะปลอดภัยและสามารถตรวจพบได้

SDIU — Scanivalve Digital Interface Unit

SDIU คือหน่วย Interface ดิจิทัลของระบบ Scanivalve

SDN — Send Data with No Acknowledgement

SDN คือรูปแบบส่งข้อมูลโดยไม่รอการตอบกลับยืนยัน

SDS — Smart Distributed System

SDS คือระบบกระจายอัจฉริยะสำหรับงาน Automation และ Control

SEA — Spokesman Election Algorithm

SEA คืออัลกอริทึมเลือกอุปกรณ์หลักในระบบเครือข่าย

sec — Second

sec คือหน่วยเวลา “วินาที”

SER — Sequence of Event Recorder

SER คือระบบบันทึกลำดับเหตุการณ์ในระบบไฟฟ้าและระบบควบคุม

SFC — Sequential Function Chart

SFC คือภาษากราฟิกสำหรับเขียนลำดับการทำงานของ PLC และระบบ Automation

SFD — System Flow Diagram / Start of Frame Delimiter

SFD อาจหมายถึงแผนภาพการไหลของระบบ หรือสัญลักษณ์เริ่มต้นเฟรมข้อมูล

SFF — Safe Failure Fraction

SFF คือสัดส่วนของความเสียหายที่ปลอดภัยหรือสามารถตรวจพบได้ในระบบ Functional Safety
SFF=\frac{\lambda_{safe}+\lambda_{detected}}{\lambda_{total}}

SFI — Sight Flow Indicator

SFI คืออุปกรณ์แสดงการไหลด้วยการมองเห็นผ่านกระจกหรือช่องตรวจสอบ

SFR — Spurious Failure Rate

SFR คืออัตราการเกิดความเสียหายที่ทำให้ระบบทำงานผิดพลาดโดยไม่จำเป็น

S.G. — Specific Gravity

Specific Gravity คืออัตราส่วนความหนาแน่นของสารเทียบกับน้ำ
SG=\frac{\rho_{substance}}{\rho_{water}}

SHE — Standard Hydrogen Electrode

SHE คืออิเล็กโทรดอ้างอิงมาตรฐานสำหรับงาน Electrochemistry

SHS — Sample Handling System

SHS คือระบบจัดการตัวอย่างสำหรับ Analyzer System

SID — System Identification Digit

SID คือหมายเลขระบุระบบในงานสื่อสารหรือระบบควบคุม

SIF — Safety Instrumented Function

SIF คือฟังก์ชันความปลอดภัยในระบบ SIS ที่ออกแบบเพื่อป้องกันเหตุอันตรายเฉพาะกรณี

SIG — Special Interest Group

SIG คือกลุ่มผู้เชี่ยวชาญหรือกลุ่มความสนใจเฉพาะด้านทางเทคนิค

SIL — Safety Integrity Level

SIL คือระดับความสมบูรณ์ด้านความปลอดภัยของ Safety Instrumented Function ใช้ประเมินว่าระบบ Safety มีความสามารถลดความเสี่ยงได้มากเพียงใด โดยพบในงาน SIS, ESD, HIPPS และระบบป้องกันอันตรายในโรงงาน Process

sin — Sine

sin คือฟังก์ชันตรีโกณมิติ Sine ใช้ในการคำนวณมุม เวกเตอร์ คลื่น สัญญาณไฟฟ้า และการวิเคราะห์ระบบ Dynamic

SIS — Safety Instrumented System

SIS คือระบบเครื่องมือวัดเพื่อความปลอดภัย ทำหน้าที่ตรวจจับสภาวะอันตรายและสั่งให้ Process เข้าสู่สถานะปลอดภัย เช่น Trip Pump, ปิดวาล์ว หรือหยุด Burner

SISO — Single-Input Single-Output

SISO คือระบบควบคุมที่มีอินพุตหนึ่งตัวและเอาต์พุตหนึ่งตัว ใช้เป็นพื้นฐานในการวิเคราะห์ Loop Control ทั่วไป เช่น Pressure Control Loop หรือ Flow Control Loop

SG, SpG — Specific Gravity

SG หรือ SpG คือค่าความถ่วงจำเพาะ ใช้เปรียบเทียบความหนาแน่นของของเหลวหรือก๊าซกับสารอ้างอิง เช่น น้ำหรืออากาศ

SKU — Stock Keeping Unit

SKU คือรหัสระบุสินค้าแต่ละรายการ ใช้ในระบบ Inventory, Warehouse และการจัดการอะไหล่ในโรงงาน

SLAMS — State and Local Air Monitoring Stations

SLAMS คือสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศระดับรัฐและท้องถิ่น ใช้ติดตามค่ามลพิษในสิ่งแวดล้อม

SLC — Safety Life Cycle

SLC คือวงจรชีวิตของระบบความปลอดภัย ตั้งแต่การวิเคราะห์ความเสี่ยง การออกแบบ ติดตั้ง ทดสอบ ใช้งาน บำรุงรักษา และปลดระวางระบบ

slph — Standard Liters per Hour

slph คือหน่วยอัตราการไหลของก๊าซเป็นลิตรต่อชั่วโมงที่อ้างอิงสภาวะมาตรฐาน

slpm — Standard Liters per Minute

slpm คือหน่วยอัตราการไหลของก๊าซเป็นลิตรต่อนาทีที่อ้างอิงสภาวะมาตรฐาน

SMR — Specialized Mobile Radio

SMR คือระบบวิทยุสื่อสารเคลื่อนที่เฉพาะทาง ใช้ในงานสื่อสารภาคสนามและงานปฏิบัติการ

SMTP — Simple Mail Transfer Protocol

SMTP คือโปรโตคอลสำหรับส่งอีเมลผ่านเครือข่าย ใช้ในระบบ IT และ Server Communication

S/N — Signal-to-Noise Ratio

S/N คืออัตราส่วนระหว่างสัญญาณที่ต้องการกับสัญญาณรบกวน ใช้ประเมินคุณภาพของสัญญาณ Instrument และระบบสื่อสาร

SNG — Synthetic Natural Gas

SNG คือก๊าซธรรมชาติสังเคราะห์ ผลิตจากวัตถุดิบอื่น เช่น ถ่านหินหรือชีวมวล เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิง

SNMP — Simple Network Management Protocol

SNMP คือโปรโตคอลสำหรับบริหารจัดการอุปกรณ์เครือข่าย ใช้ตรวจสอบสถานะ Switch, Router, Server และอุปกรณ์สื่อสารในโรงงาน

SNR — Signal-to-Noise Ratio

SNR คืออัตราส่วนสัญญาณต่อสัญญาณรบกวน ใช้บอกความชัดเจนและความน่าเชื่อถือของสัญญาณวัด

SOAP — Simple Object Access Protocol

SOAP คือโปรโตคอลสำหรับแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างระบบซอฟต์แวร์ผ่านเครือข่าย

SOE — Sequence of Events

SOE คือลำดับเหตุการณ์ที่ถูกบันทึกตามเวลา ใช้ในการวิเคราะห์ Alarm, Trip และเหตุการณ์ผิดปกติในโรงงาน

SONAR — Sound Navigation and Ranging

SONAR คือระบบตรวจจับและวัดระยะด้วยคลื่นเสียง ใช้ในงานใต้น้ำและการวัดระยะบางประเภท

SOP — Standard Operating Procedure

SOP คือขั้นตอนการปฏิบัติงานมาตรฐาน ใช้กำหนดวิธีทำงานให้ปลอดภัยและสม่ำเสมอ

SP — Set Point

SP คือค่าที่ต้องการให้ระบบควบคุมรักษาไว้ เช่น ค่าอุณหภูมิ ความดัน ระดับ หรืออัตราการไหล

SPC — Statistical Process Control

SPC คือการควบคุมกระบวนการด้วยสถิติ ใช้ติดตามแนวโน้มคุณภาพและตรวจจับความผิดปกติของ Process

SPDT — Single-Pole Double-Throw

SPDT คือสวิตช์ที่มีขั้วอินพุตหนึ่งขั้วและเลือกต่อเอาต์พุตได้สองทาง ใช้ในวงจรควบคุมและ Interlock

SPL — Sound Pressure Level / Sound Power Level

SPL คือระดับความดันเสียงหรือระดับกำลังเสียง ใช้ในงานวัดเสียงรบกวน เครื่องจักร และระบบอาชีวอนามัย

SPRT — Standard Platinum Resistance Thermometer

SPRT คือเทอร์โมมิเตอร์ความต้านทานแพลทินัมมาตรฐาน ใช้เป็นอุปกรณ์อ้างอิงความแม่นยำสูงในงาน Calibration

SPST — Single-Pole Single-Throw

SPST คือสวิตช์แบบเปิด-ปิดวงจรอย่างง่าย มีขั้วอินพุตหนึ่งขั้วและเอาต์พุตหนึ่งทาง

sq — Square / Squared

sq หมายถึงพื้นที่สี่เหลี่ยมหรือค่ายกกำลังสอง ใช้ในหน่วยพื้นที่และสมการทางวิศวกรรม

SQC — Statistical Quality Control

SQC คือการควบคุมคุณภาพด้วยสถิติ ใช้ประเมินคุณภาพผลิตภัณฑ์และกระบวนการผลิต

SQL — Structured Query Language

SQL คือภาษาสำหรับจัดการฐานข้อมูล ใช้ดึง แก้ไข และจัดเก็บข้อมูลในระบบฐานข้อมูลอุตสาหกรรม

Sr — Steradian

Steradian คือหน่วยมุมตันในระบบ SI ใช้ในงานแสง รังสี และการคำนวณเชิงพื้นที่สามมิติ

SRD — Send and Request Data with Reply

SRD คือรูปแบบการสื่อสารที่ส่งข้อมูลและร้องขอการตอบกลับจากปลายทาง

SRS — Safety Requirements Specification

SRS คือเอกสารข้อกำหนดความต้องการด้านความปลอดภัยของระบบ SIS ระบุ SIF, SIL, Trip Point, Response Time, Proof Test และเงื่อนไขการทำงานที่ต้องการ

SRV — Safety Relief Valve

SRV คือวาล์วนิรภัยระบายแรงดันที่ใช้ป้องกัน Overpressure ในระบบ Process โดยอาจทำหน้าที่ได้ทั้งแบบ Safety Valve และ Relief Valve ตามลักษณะของของไหล

SS — Stainless Steel

SS คือเหล็กกล้าไร้สนิม ใช้ในงานท่อ วาล์ว ถัง และอุปกรณ์ Process ที่ต้องการความทนทานต่อการกัดกร่อน

SSL — Secure Socket Layer

SSL คือเทคโนโลยีเข้ารหัสข้อมูลในการสื่อสารผ่านเครือข่าย ใช้เพิ่มความปลอดภัยของข้อมูล

SSU — Saybolt Seconds Universal

SSU คือหน่วยวัดความหนืดแบบ Saybolt ใช้ในอุตสาหกรรมน้ำมันและของไหล

std. — Standard

std. หมายถึงมาตรฐานหรือค่ามาตรฐาน ใช้ในเอกสารวิศวกรรมและข้อกำหนดทางเทคนิค

ST — Structured Text

ST คือภาษาโปรแกรม PLC แบบข้อความตามมาตรฐาน IEC 61131-3 เหมาะกับงานคำนวณ เงื่อนไขซับซ้อน และ Logic ที่ต้องการความยืดหยุ่น

STEL — Short-Term Exposure Limit

STEL คือค่าขีดจำกัดการสัมผัสสารในช่วงเวลาสั้น ใช้ในงานอาชีวอนามัยเพื่อป้องกันผลกระทบเฉียบพลันต่อผู้ปฏิบัติงาน

STEP — Standard for the Exchange of Product Model Data

STEP คือมาตรฐานแลกเปลี่ยนข้อมูลแบบจำลองผลิตภัณฑ์ ใช้ในงาน CAD, Engineering Design และ Manufacturing

STP — Shielded Twisted Pair / Standard Temperature and Pressure

STP อาจหมายถึงสายคู่บิดเกลียวแบบมี Shield สำหรับลดสัญญาณรบกวน หรือสภาวะมาตรฐานด้านอุณหภูมิและความดันที่ 70°F และ 14.7 psia

STR — Spurious Trip Rates

STR คืออัตราการ Trip ผิดพลาดของระบบ Safety หรือระบบควบคุม ใช้ประเมินความน่าเชื่อถือและผลกระทบต่อการผลิต

SU — Security Unit / Safe Undetected Failure

SU อาจหมายถึงหน่วยความปลอดภัยของระบบ หรือความเสียหายแบบปลอดภัยที่เกิดขึ้นแล้วแต่ยังตรวจไม่พบ

SUS — Saybolt Universal Seconds

SUS คือหน่วยวัดความหนืดแบบ Saybolt Universal Seconds ใช้ในงานน้ำมันและของไหลอุตสาหกรรม

SV — Secondary Variable / Safety Valve

SV อาจหมายถึงตัวแปรรองของ Smart Transmitter หรือวาล์วนิรภัยสำหรับป้องกันแรงดันเกิน

S/W — Software

S/W คือซอฟต์แวร์หรือโปรแกรมที่ใช้ควบคุม ประมวลผล และจัดการข้อมูลในระบบ Automation

---

T

T — Ton / Time / Thickness

T อาจหมายถึงตันเชิงเมตริก หน่วยเวลา หรือความหนาของวัสดุและชิ้นงาน ขึ้นอยู่กับบริบทของเอกสาร

T — Temperature / Tera / Period / Tesla

T อาจหมายถึงอุณหภูมิ, Prefix “tera”, คาบเวลาของสัญญาณ หรือหน่วย Tesla สำหรับความหนาแน่นฟลักซ์แม่เหล็ก

T1/2 — Half Life

T1/2 คือครึ่งชีวิตของสารกัมมันตรังสีหรือกระบวนการสลายตัว หมายถึงเวลาที่ปริมาณสารลดลงเหลือครึ่งหนึ่ง

tan — Tangent

tan คือฟังก์ชันตรีโกณมิติ Tangent ใช้ในงานคำนวณมุม เวกเตอร์ และระบบสัญญาณ

TAS — Thallium Arsenic Selenide

TAS คือวัสดุสารประกอบที่ใช้ในงาน Optical และ Infrared Application บางประเภท

tau, τ — Process Time Constant

τ คือค่าคงที่เวลาในระบบ Process แสดงเวลาที่ระบบใช้ในการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของ Input ใช้มากในการจูน PID และวิเคราะห์ Dynamic Response

TBM — Tertiary Butyl Mercaptan

TBM คือสารที่มีกลิ่นแรง ใช้เติมในก๊าซเชื้อเพลิงเพื่อให้ตรวจพบการรั่วได้ง่าย

t/c — Thermal Coefficient of Linear Expansion

t/c คือสัมประสิทธิ์การขยายตัวเชิงเส้นจากความร้อน ใช้ประเมินการยืดหดของวัสดุเมื่ออุณหภูมิเปลี่ยน

TC — Thermocouple / Temperature Controller / Total Carbon

TC อาจหมายถึง Thermocouple สำหรับวัดอุณหภูมิ, Temperature Controller สำหรับควบคุมอุณหภูมิ หรือ Total Carbon ในงานวิเคราะห์สาร

TCD — Thermal Conductivity Detector

TCD คือ Detector ที่ใช้หลักการเปลี่ยนแปลงค่าการนำความร้อนของก๊าซ นิยมใช้ใน Gas Chromatography

TCP — Transmission Control Protocol

TCP คือโปรโตคอลสื่อสารข้อมูลที่ควบคุมการรับส่งให้ถูกต้องและครบถ้วน

TCP/IP — Transmission Control Protocol / Internet Protocol

TCP/IP คือชุดโปรโตคอลหลักของเครือข่ายอินเทอร์เน็ตและเครือข่ายอุตสาหกรรมสมัยใหม่

TCV — Temperature Control Valve

TCV คือวาล์วควบคุมอุณหภูมิ ใช้ปรับการไหลของไอน้ำ น้ำหล่อเย็น หรือของไหลเพื่อควบคุมอุณหภูมิของ Process

td — Process Dead Time

td คือเวลาหน่วงของ Process ก่อนเริ่มตอบสนองหลังได้รับการเปลี่ยนแปลงจาก Input

Td — Derivative Time

Td คือเวลา Derivative ของ PID Controller ใช้เพิ่มการตอบสนองต่อแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของ Error

TDLAS — Tunable Diode Laser Absorption Spectroscopy

TDLAS คือเทคนิควิเคราะห์ก๊าซด้วยเลเซอร์ไดโอดที่ปรับความยาวคลื่นได้ ใช้ตรวจวัดก๊าซเฉพาะชนิดอย่างแม่นยำ เช่น O₂, H₂O, NH₃ และ HCl

TDM — Time Division Multiplexing

TDM คือเทคนิคแบ่งเวลาสำหรับส่งข้อมูลหลายช่องสัญญาณผ่านสื่อกลางเดียวกัน

TDMA — Time Division Multiple Access

TDMA คือเทคนิคให้หลายอุปกรณ์ใช้ช่องสัญญาณร่วมกันโดยแบ่งช่วงเวลาในการส่งข้อมูล

TDR — Time Domain Reflectometry

TDR คือเทคนิควิเคราะห์การสะท้อนของสัญญาณตามเวลา ใช้ตรวจสอบสาย Cable, Fiber Optic และการวัดระดับบางประเภท

T/E — Thermoelectric

T/E หมายถึงหลักการ Thermoelectric ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนความต่างอุณหภูมิเป็นแรงดันไฟฟ้า หรือการใช้ไฟฟ้าสร้างความต่างอุณหภูมิ

TEM — Transmission Electron Microscope

TEM คือกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนแบบส่งผ่าน ใช้ตรวจสอบโครงสร้างวัสดุระดับนาโน

TG — Thermogravimetry

TG คือเทคนิควิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงน้ำหนักของวัสดุตามอุณหภูมิ ใช้ในงานวัสดุ พอลิเมอร์ และเคมีวิเคราะห์

Ti — Integral Time

Ti คือเวลา Integral ของ PID Controller ใช้กำหนดความเร็วของการสะสม Error เพื่อลด Offset ในระบบควบคุม

TI — Test Interval / Temperature Indicator

TI อาจหมายถึงช่วงเวลาระหว่างการทดสอบ Proof Test ของระบบ Safety หรือเครื่องแสดงค่าอุณหภูมิในระบบ Instrumentation

TIC — Temperature Indicating Controller / Total Inorganic Carbon

TIC อาจหมายถึง Controller ที่แสดงค่าและควบคุมอุณหภูมิ หรือค่าคาร์บอนอนินทรีย์ทั้งหมดในงานวิเคราะห์น้ำ

TIFF — Tagged Image File Format

TIFF คือรูปแบบไฟล์ภาพคุณภาพสูง ใช้ในงานเอกสารเทคนิค ภาพถ่าย และงานพิมพ์

TISAB — Total Ionic Strength Adjustment Buffer

TISAB คือสารละลายปรับ Ionic Strength สำหรับการวัดไอออนด้วย Ion Selective Electrode

TLV — Threshold Limit Value

TLV คือค่าขีดจำกัดการสัมผัสสารเคมีในที่ทำงาน ใช้เป็นเกณฑ์ด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย

TMP — Thermomechanical Pulp

TMP คือเยื่อกระดาษที่ผลิตด้วยกระบวนการใช้ความร้อนและแรงกล

TMR — Triple Modular Redundancy

TMR คือระบบสำรองแบบสามชุดที่ใช้ Voting เพื่อลดโอกาสความผิดพลาด ใช้ในระบบ Safety และระบบควบคุมความน่าเชื่อถือสูง

TN — Total Nitrogen

TN คือค่าปริมาณไนโตรเจนทั้งหมดในน้ำหรือสารตัวอย่าง ใช้ในงานบำบัดน้ำเสียและสิ่งแวดล้อม

TOC — Total Organic Carbon

TOC คือค่าคาร์บอนอินทรีย์ทั้งหมด ใช้ประเมินความสะอาดของน้ำและการปนเปื้อนสารอินทรีย์

TOD — Total Oxygen Demand

TOD คือค่าความต้องการออกซิเจนทั้งหมดของสารตัวอย่าง ใช้ในงานวิเคราะห์คุณภาพน้ำ

TOF — Time of Flight

TOF คือเวลาที่คลื่น แสง หรืออนุภาคใช้เดินทางจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง ใช้ในงาน Flow Measurement, Distance Measurement และ Mass Spectrometry

TQM — Total Quality Management

TQM คือการบริหารคุณภาพทั่วทั้งองค์กร เน้นการปรับปรุงกระบวนการและคุณภาพอย่างต่อเนื่อง

TOP — Technical and Office Protocol

TOP คือโปรโตคอลสำหรับระบบเทคนิคและสำนักงาน ใช้ในงานสื่อสารข้อมูลและระบบองค์กร

TR — Temperature Recorder

TR คือเครื่องบันทึกค่าอุณหภูมิ ใช้เก็บข้อมูลแนวโน้มอุณหภูมิของ Process

T/R — Transmit/Receive

T/R หมายถึงการส่งและรับสัญญาณในระบบสื่อสาร

TRC — Temperature Recording Controller

TRC คือ Controller ที่ควบคุมและบันทึกค่าอุณหภูมิ ใช้ใน Process ที่ต้องการทั้งการควบคุมและหลักฐานข้อมูลย้อนหลัง

T.S. — Tensile Strength

T.S. คือค่าความต้านทานแรงดึงสูงสุดของวัสดุก่อนขาด ใช้ในงานวัสดุและการออกแบบเชิงกล

TTFM — Transit Time Flow Measurement

TTFM คือการวัดอัตราการไหลด้วยหลักการ Transit Time โดยวัดเวลาที่คลื่นเสียงเดินทางตามและทวนทิศทางการไหล

TTP — Through the Probe

TTP คือรูปแบบการวัดหรือส่งผ่านสัญญาณผ่าน Probe โดยตรง ใช้ในเครื่องมือวิเคราะห์บางชนิด

TV — Tertiary Variable

TV คือตัวแปรลำดับที่สามของ Smart Transmitter หรือ HART Device Variable

°Tw — Twaddell Degrees of Liquid Density

°Tw คือหน่วยวัดความหนาแน่นของของเหลวแบบ Twaddell ใช้ในอุตสาหกรรมเคมีและกระบวนการผลิตบางประเภท

TWA — Time Weighted Average

TWA คือค่าเฉลี่ยการสัมผัสสารเคมีหรือมลพิษตามช่วงเวลา ใช้ในงานอาชีวอนามัยเพื่อประเมินความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน

---

U

u — Micro Prefix

u ใช้แทน Prefix “micro” ในกรณีที่ไม่สามารถใช้สัญลักษณ์ μ ได้ โดยหมายถึงค่า 10⁻⁶ เช่น uA หรือ um

UART — Universal Asynchronous Receiver Transmitter

UART คือวงจรสื่อสารแบบอนุกรมที่รับและส่งข้อมูลแบบ Asynchronous ใช้ใน PLC, Embedded System และอุปกรณ์ Instrumentation

UBET — Unbiased Estimation

UBET คือการประมาณค่าทางสถิติที่ไม่มี Bias หรือค่าคลาดเคลื่อนเชิงระบบ

UCMM — Unconnected Message Manager

UCMM คือระบบจัดการข้อความแบบไม่ต้องสร้าง Connection ถาวรในเครือข่ายอุตสาหกรรม

UDP — User Datagram Protocol

UDP คือโปรโตคอลสื่อสารข้อมูลที่มี Overhead ต่ำและส่งข้อมูลรวดเร็ว แต่ไม่มีการยืนยันว่าข้อมูลถึงปลายทางครบถ้วน

UEL — Upper Explosive Limit

UEL คือค่าความเข้มข้นสูงสุดของก๊าซหรือไอระเหยที่ยังสามารถติดไฟได้ หากเข้มข้นเกินค่านี้จะมีเชื้อเพลิงมากเกินไปจนไม่เกิดการเผาไหม้

ufb(k) — Feedback Controller Output

ufb(k) คือเอาต์พุตของตัวควบคุมแบบ Feedback ในระบบควบคุมดิจิทัล

UFD — Utility Flow Diagram

UFD คือแผนภาพการไหลของระบบ Utility เช่น Steam, Air, Water และ Fuel Gas ในโรงงาน

uff(k) — Feedforward Controller Output

uff(k) คือเอาต์พุตของตัวควบคุมแบบ Feedforward ในระบบควบคุมดิจิทัล

UHF — Ultra-High Frequency

UHF คือช่วงคลื่นความถี่วิทยุระดับ Ultra-High Frequency ใช้ในระบบสื่อสารและ RFID

UHSDS — Ultra-High-Speed Deluge System

UHSDS คือระบบดับเพลิงแบบ Deluge ความเร็วสูง ใช้ในพื้นที่เสี่ยงสูง เช่น Tank Farm และโรงงานปิโตรเคมี

u(k) — Controller Output

u(k) คือสัญญาณเอาต์พุตของ Controller ณ เวลาตัวอย่าง k ในระบบควบคุมแบบดิจิทัล

UML — Universal Modeling Language

UML คือภาษามาตรฐานสำหรับสร้างแบบจำลองระบบซอฟต์แวร์และโครงสร้างข้อมูล

UPS — Uninterruptible Power Supply

UPS คือระบบจ่ายไฟสำรองที่สามารถจ่ายพลังงานต่อเนื่องเมื่อไฟฟ้าหลักขัดข้อง ใช้ป้องกัน PLC, DCS, Server และระบบควบคุม

UPV — Unfired Pressure Vessel

UPV คือภาชนะรับแรงดันที่ไม่มีการเผาไหม้โดยตรง เช่น Separator, Drum และ Pressure Tank

URL — Upper Range Limit

URL คือค่าขีดจำกัดสูงสุดของช่วงวัดที่เครื่องมือรองรับได้

URV — Upper Range Value

URV คือค่าสูงสุดที่ตั้งไว้สำหรับช่วงการวัดของ Instrument

USB — Universal Serial Bus

USB คือมาตรฐานการเชื่อมต่อข้อมูลและจ่ายไฟระหว่างอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

UTP — Unshielded Twisted Pair

UTP คือสายคู่บิดเกลียวแบบไม่มี Shield ใช้ในระบบ Ethernet และเครือข่ายทั่วไป

UTS — Ultimate Tensile Stress

UTS คือค่าความเค้นดึงสูงสุดที่วัสดุสามารถรับได้ก่อนขาด

UUP — Unshielded Untwisted Pair

UUP คือสายสัญญาณแบบไม่มี Shield และไม่มีการบิดเกลียว

UV — Ultraviolet

UV คือรังสีอัลตราไวโอเลต ใช้ในงานฆ่าเชื้อ ตรวจวัดสาร และ Spectroscopy

UV-VIS-NIR — Ultraviolet-Visible-Near Infrared

UV-VIS-NIR คือช่วงสเปกตรัมตั้งแต่ Ultraviolet ถึง Near Infrared ใช้ในงานวิเคราะห์สารและ Optical Instrumentation

---

V

v — Velocity

v คือความเร็วของวัตถุหรือของไหล ใช้ในงาน Fluid Mechanics และ Process Engineering

V — Volt

Volt คือหน่วยแรงดันไฟฟ้าในระบบ SI

Vac — Voltage Alternating Current

Vac คือแรงดันไฟฟ้ากระแสสลับ

V&V — Verification and Validation

V&V คือกระบวนการตรวจสอบและยืนยันว่าระบบทำงานถูกต้องตามข้อกำหนดและตรงตามวัตถุประสงค์

VBA — Visual Basic for Applications

VBA คือภาษาโปรแกรมสำหรับ Automation ภายใน Microsoft Office

VDF — Vacuum Fluorescent Display

VDF คือจอแสดงผลแบบ Vacuum Fluorescent ใช้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และเครื่องมือวัด

VDT — Video Display Tube

VDT คือจอภาพแสดงผลแบบหลอดภาพ

VDU — Video Display Unit

VDU คืออุปกรณ์แสดงผลภาพหรือจอภาพของระบบคอมพิวเตอร์

vert. — Vertical

vert. หมายถึงแนวตั้ง ใช้ในแบบ Drawing และงานออกแบบวิศวกรรม

VFD — Variable Frequency Drive

VFD คืออุปกรณ์ควบคุมความเร็วรอบมอเตอร์ AC โดยปรับความถี่ของไฟฟ้า ใช้ประหยัดพลังงานและควบคุม Process

VFIR — Very Fast Infrared

VFIR คือระบบอินฟราเรดความเร็วสูง ใช้ในงานตรวจจับและวิเคราะห์สัญญาณ

VHF — Very High Frequency

VHF คือช่วงคลื่นความถี่วิทยุ Very High Frequency ใช้ในงานสื่อสารและระบบวิทยุ

VIS — Visible

VIS คือช่วงแสงที่ตามนุษย์สามารถมองเห็นได้

V-L — Vapor-Liquid Ratio

V-L คืออัตราส่วนระหว่างเฟสไอและของเหลวในระบบ Process

VLF — Very Low Frequency

VLF คือช่วงคลื่นความถี่ต่ำมาก ใช้ในงานสื่อสารและการทดสอบสายไฟฟ้าแรงสูง

V/M — Voltmeter

V/M คือเครื่องวัดแรงดันไฟฟ้า

VME — Versa Module Europa

VME คือมาตรฐาน Bus สำหรับระบบคอมพิวเตอร์อุตสาหกรรมและระบบควบคุม

VMS — Vibration Monitoring System

VMS คือระบบติดตามการสั่นสะเทือนของเครื่องจักร ใช้ใน Predictive Maintenance และ Machine Protection

VOC — Volatile Organic Compounds

VOC คือสารอินทรีย์ระเหยง่าย เช่น Solvent และ Hydrocarbon ซึ่งมีผลต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ

VR — Virtual Reality

VR คือเทคโนโลยีโลกเสมือนจริง ใช้ในงาน Training, Simulation และ Visualization

VRML — Virtual Reality Modeling Language

VRML คือภาษาสำหรับสร้างโมเดลโลกเสมือนสามมิติบนระบบคอมพิวเตอร์

vs. — Versus

vs. หมายถึง “เทียบกับ” หรือ “เปรียบเทียบกับ”

---

W

w — Width / Mass Flow Rate

w อาจหมายถึงความกว้าง หรืออัตราการไหลเชิงมวลของของไหล

W — Watt / Weight

W อาจหมายถึงหน่วยกำลังไฟฟ้าวัตต์ หรือหมายถึงน้ำหนัก

w. — Water

w. หมายถึงน้ำ ใช้ในเอกสารและแบบทางวิศวกรรม

WAN — Wide Area Network

WAN คือเครือข่ายคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมหลายพื้นที่หรือหลายโรงงาน

Wb — Weber

Weber คือหน่วยฟลักซ์แม่เหล็กในระบบ SI

WCOT — Wall Coated Open Tubular

WCOT คือคอลัมน์ชนิดหนึ่งใน Gas Chromatography ที่เคลือบสารบนผนังด้านในของท่อ

WDXRF — Wavelength Dispersion X-Ray Fluorescence

WDXRF คือเทคนิควิเคราะห์ธาตุด้วย X-Ray Fluorescence แบบแยกความยาวคลื่น

WG — Wire Gauge

WG คือมาตรฐานขนาดสายไฟหรือเส้นลวด

wh — White

wh คือรหัสสี “สีขาว” สำหรับสาย Neutral ในระบบไฟฟ้ากระแสสลับ

WI — Wobbe Index

WI คือค่าดัชนีวอบเบ ใช้ประเมินคุณสมบัติการเผาไหม้ของก๊าซเชื้อเพลิง
WI=\frac{HHV}{\sqrt{SG}}

WLAN — Wireless Local Area Network

WLAN คือเครือข่ายไร้สายภายในพื้นที่จำกัด เช่น Wi-Fi

WPAN — Wireless Personal Area Network

WPAN คือเครือข่ายไร้สายระยะใกล้ส่วนบุคคล เช่น Bluetooth

WS — Workstation

WS คือเครื่องคอมพิวเตอร์สำหรับงานวิศวกรรม ระบบควบคุม หรือการประมวลผลข้อมูล

wt — Weight

wt หมายถึงน้ำหนัก

---

X

X — Reactance

X คือค่าความรีแอคแตนซ์ในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ มีหน่วยเป็นโอห์ม

XML — Extensible Markup Language

XML คือภาษามาตรฐานสำหรับจัดเก็บและแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างระบบซอฟต์แวร์

X-ray — X-Ray Radiation

X-ray คือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าความยาวคลื่นต่ำกว่า 100 Å ใช้ในงานตรวจสอบวัสดุ การแพทย์ และ NDT

XRF — X-Ray Fluorescence

XRF คือเทคนิควิเคราะห์องค์ประกอบธาตุด้วยการเรืองแสงของรังสีเอกซ์

XYZ — Tristimulus Functions

XYZ คือระบบพิกัดสีมาตรฐานของ CIE ใช้ในงานวัดและวิเคราะห์สี

---

Y

Y — Expansion Factor

Y คือค่า Expansion Factor ใช้ในงานคำนวณการไหลของก๊าซผ่านอุปกรณ์วัดการไหล

y(k) — Process Output

y(k) คือค่าผลลัพธ์ของ Process ณ เวลาตัวอย่าง k ในระบบควบคุมแบบดิจิทัล

yd — Yard

yd คือหน่วยความยาวหลา โดย 1 yard เท่ากับประมาณ 0.914 เมตร

yr — Year

yr คือหน่วยเวลา “ปี”

---

Z

Z — Atomic Number / Electrical Impedance

Z อาจหมายถึงเลขอะตอมของธาตุ หรือค่า Impedance เชิงซ้อนในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ
Z=R+jX

ZEB — Zero Energy Band

ZEB คือแนวคิดหรือสถานะที่เกี่ยวข้องกับพลังงานสุทธิเป็นศูนย์ในระบบพลังงานหรือวัสดุศาสตร์